Astolphe de Custine, francuski arystokrata, pisarz i podróżnik, w swojej książce Listy z Rosji. Rosja w 1839 roku przedstawił niezwykle krytyczny obraz Rosji, który do dziś pozostaje istotnym źródłem refleksji nad jej polityczną i społeczną rzeczywistością. Jego obserwacje, pełne przenikliwości i literackiej elokwencji, stanowią ostrzeżenie przed iluzjami dotyczącymi rosyjskiej mentalności i polityki.
„Moskowia to horda tatarska, a nie greckie Bizancjum” – napisał de Custine, podkreślając dziedzictwo barbarzyństwa, które według niego od wieków kształtowało rosyjskie społeczeństwo. W swojej analizie zauważył, że współcześni mu Moskale nie różnili się znacząco od tych, którzy żyli w czasach Iwana IV. Ta ciągłość kulturowa, oparta na despotyzmie, niewolnictwie i kulcie władcy, w jego oczach czyniła Rosję krajem „odmiennym od Europy”. Warto dodać, że de Custine zwracał uwagę na mieszankę wpływów kulturowych, które – w jego ocenie – wciąż kształtowały rosyjską tożsamość.
ŻYCIE W WIĘZIENIU ZWANYM MOSKOWIĄ
De Custine porównał życie w Rosji do przebywania w więzieniu. Jego własne doświadczenia były dla niego szokiem:
„Aby naprawdę docenić europejską wolność i styl życia, należy choć trochę doświadczyć życia w więzieniu zwanym Moskowią. Każdy, kto zaznał życia w Moskowii, będzie usatysfakcjonowany życiem w jakimkolwiek państwie europejskim, pod jakimkolwiek rządem”.
To osobiste wyznanie obrazuje głęboką przepaść między rosyjską rzeczywistością a wolnościami, które de Custine znał w Europie. Wspomina także uczucie ulgi po opuszczeniu Rosji: „Osobiście nigdy nie zapomnę uczucia, jakie mną owładnęło, gdy opuszczając Moskowię, przekroczyłem jej granicę. Wtedy wykrzyknąłem z całego serca: 'Boże, jestem wolny! Mogę mówić i pisać, co myślę’. Ptak uciekający z klatki nie mógł być wówczas szczęśliwszy ode mnie”.
BIEDA, AGRESJA I MARZENIA O DOMINACJI
Jedną z kluczowych cech społeczeństwa rosyjskiego, na którą zwrócił uwagę de Custine, była bieda prowadząca do agresji i nieograniczonej żądzy:
„Moskale, z powodu swojej biedy, są pożądliwi, a przez to agresywni. W żądzy i agresywności nie znają granic”.
De Custine podkreślał, że to biedne i zniewolone społeczeństwo marzy o dominacji nad innymi narodami:
„W swojej niewolniczej pokorze żywią nadzieję na rozszerzenie despotyzmu na inne narody, pragnąc zawłaszczyć ich bogactwa. Ten zniewolony lud marzy o panowaniu nad całym światem, a ta nadzieja nadaje im ogromną dynamikę i siłę”.
Bieda, jak zauważają współcześni analitycy, jest również skutecznym narzędziem despotycznej władzy, która świadomie utrzymuje społeczeństwo w zależności, by zwiększyć kontrolę.
NIEWOLNICTWO I DESPOTYZM JAKO RELIGIA
Francuski podróżnik dostrzegł również paradoksalną fascynację Rosjan despotyzmem i niewolnictwem. Pisał o tym z ogromnym zdziwieniem:
„Widziałem pompatyczną arogancję na zewnątrz każdego Moskala i przestraszone niewolnictwo wewnątrz. Wszystkie narody nienawidzą niewolnictwa i despotyzmu. Moskale jednak kochają despotyzm i uważają niewolnicze posłuszeństwo za najwyższą cnotę. Ich pokora wobec carów ma charakter prawdziwego kultu religijnego, zupełnie nieznanego narodom europejskim”.
Ta obserwacja tłumaczyła w jego oczach zdolność rosyjskich władców do bezwzględnego podporządkowywania sobie poddanych. Jednocześnie wyjaśniała brak sprzeciwu wobec niesprawiedliwości czy opresji.
REFLEKSJE PONADCZASOWE
De Custine, opisując Rosję z 1839 roku, stworzył obraz społeczeństwa tkwiącego w niewoli, które akceptuje swoje cierpienie, podziwia tyranię i marzy o zdominowaniu świata. Jego analiza do dziś pozostaje aktualna, przypominając o istocie rosyjskiego despotyzmu, jego wpływie na politykę międzynarodową oraz o zagrożeniu, jakie niesie wiara w możliwość łatwego porozumienia z Moskwą. Współczesna polityka Rosji zdaje się kontynuować model dominacji oparty na despotyzmie, co widzimy w jej relacjach z sąsiadami i światem.
Książka Listy z Rosji stanowi więc nie tylko kronikę podróży, lecz także uniwersalne ostrzeżenie przed lekceważeniem różnic między cywilizacją europejską a rosyjską. Jak podkreślał de Custine, prawdziwe docenienie wolności wymaga spojrzenia na świat zza krat rosyjskiego despotyzmu.
Jagiellonia.org
ZOBACZ TAKŻE:
Rosyjski profesor: Rosja jest następcą Złotej Ordy
Jewgienij Zamiatin: My, Rosjanie, wybraliśmy szczęście bez wolności
Dyplomata XVI wieku: „Moskale są bardzo podatne na zło. Wszyscy są wielkimi oszustami”
Rosja oczami duńskiego dyplomaty z XVIII wieku – niewola, despotyzm i mentalność obcej cywilizacji
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NAJNOWSZY NUMER NASZEGO CZASOPISMA.
TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”
Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę
Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”
Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”
Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”
JAKĄ PRZYSZŁOŚĆ DLA UKRAINY, POLSKI I EUROPY PRZYGOTOWYWAŁA ROSJA?
Zobacz nasz film „Wojna na Ukrainie. Plan ludobójstwa zatwierdził osobiście Putin”
Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️
Jak Merkel podhodowała nowego Führera w Moskwie?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „PĘTLA GAZOWA KREMLA: NORD STREAM 2 WPĘDZIŁ EUROPĘ W PUŁAPKĘ”
Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ
Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”
ZOBACZ TAKŻE:
Reds homines sovietices…