Dzień 11 lipca jest w Polsce obchodzony jako „Dzień Pamięci o Polakach – ofiarach ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Kresach Wschodnich II RP.” Taka pamięć nakłada obowiązki na żywych. Nie jest ona wezwaniem do nienawiści czy odwetu, lecz do moralnego zobowiązania nas, żyjących.
Często mówimy o ekshumacji i godnym pochówku. Zgodnie nie tylko z deklaracjami ukraińskiego państwa, ale i faktami, ekshumacje za jakiś czas doprowadzą do podniesienia szczątków ofiar i godnego pochówku, ale co będzie dalej? To na nas, żywych, spocznie obowiązek opieki nad tymi oddalonymi od Polski miejscami – a to wielkie zobowiązanie.
Druga Wojna Światowa przyniosła hekatombę obywatelom II RP. Świat słyszy najwięcej o ofiarach Holokaustu, ale Polaków – obywateli II RP – zginęła podobna liczba. Dziś pamiętamy o „100 tys. ofiar Wołynia”, ale o naszą pamięć wołają setki tysięcy ofiar pozostających niekiedy w cieniu.
Najczęściej pamiętamy o sowieckiej i niemieckiej akcji mordowania polskiej inteligencji – roboczo pamiętamy ją pod hasłem „Katyń 1940 – Akcja AB”. Pamiętamy, bo to dla nas ważne – zginęło wtedy kilkadziesiąt tysięcy przedstawicieli polskich elit. Wspominanie innych wydarzeń jest niestety żywe tylko lokalnie.
W pierwszych tygodniach wojny niemieckie władze okupacyjne, przy wsparciu miejscowych niemieckich cywilów, wymordowały 20-40 tys. Polaków na ziemiach zachodnich (Zbrodnia Pomorska). Dla mnie – jako dla Warszawiaka – szczególnie bolesne są wypadki z początku Powstania Warszawskiego, kiedy na warszawskiej Woli i Ochocie Niemcy (przy znacznym udziale kolaboranckich sił pomocniczych – przede wszystkim rosyjskich) zamordowali 30-60 tys. warszawiaków – i to dosłownie w ciągu kilku dni…
Druga Wojna Światowa, ale też sowieckie zbrodnie przedwojenne (dla Polaków to przede wszystkim Operacja Polska NKWD – ponad 100 tysięcy ofiar, oraz głodowa śmierć w polskich wsiach sowieckiej Ukrainy podczas Wielkiego Głodu 1932/33), radykalnie obniżyła wartość ludzkiego życia – szczególnie na terenach na zachód od Moskwy i na wschód od Berlina. Masowość zbrodni powodowała także niegodne traktowanie ludzkich ciał. Dzisiaj, przywrócenie wartości ludzkiej śmierci jest faktycznym przywróceniem wartości ludzkiego życia.
W iluż to punktach na mapie, na miejscach prowizorycznych pochówków i dawnych cmentarzy, budowano parki i domy, parkingi i place zabaw dla dzieci… U nas w Polsce też tak bywało (smutne przykłady niektórych cmentarzy żydowskich). Wobec tych śladów ludzkiej śmierci, władze sowieckie (w tym i na Ukrainie), były jeszcze bardziej obojętne niż władze komunistycznej Polski – do dziś większość miejsc pochówków Wielkiego Głodu 1932/33 jest nieodnaleziona i nieoznaczona. W ogólnym planie potraktujmy więc dzisiejszy dzień również jako okazję do przywrócenia ogólnoludzkiej normy szacunku do śmierci.
A teraz druga sprawa: Najostrzejszym tematem historycznego sporu polsko-ukraińskiego nie jest temat ekshumacji i pochówków, lecz moralnej oceny sprawców – oceny i odpowiedzialności przed historią i przed nami, współcześnie żyjącymi. Pozwolę sobie naszkicować mój stosunek do tej sprawy – w planie ogólnym, a nie tylko z perspektywy polskiej.
Uważam się za patriotę (i chyba tak traktują mnie ci, którzy mnie znają), ale uważam też, że Ojczyzna nie jest dobrem najwyższym. Stosunek do Polski wymaga poświęcenia i ofiary, ale nie wszystko wolno robić „dla dobra Ojczyzny”. Z perspektywy naszej kultury ograniczają to wartości chrześcijańskie. Wszelka walka wystawia je na próbę i – co oczywiste – bywają przypadki graniczne, ale obrońca Ojczyzny zawsze powinien myśleć o sobie jak o tarczy, a nie jak o mieczu. Powinien walczyć z tymi, którzy Ojczyźnie zagrażają, a nie z bezbronnymi starcami, kobietami i dziećmi (mówiąc nie tylko przenośnie).
Nacjonalizm integralny nie uznaje tej zasady (dobro Ojczyzny jest ponad wszystko i w imię tego dobra można dopuszczać się nawet zbrodni). To z takich postaw wynikają najgorsze zbrodnie wojenne. W moim pojęciu patriotyzmu nie ma miejsca na nacjonalizm integralny, bo naród potrzebny tylko sobie, w ostateczności nie jest potrzebny nikomu.
Nacjonalizm integralny często jest zrodzony przez desperację – i to wiele wyjaśnia. Wyjaśnia – tak, ale nie usprawiedliwia moralnie. To właśnie na tym polega polska (a przynajmniej moja) niezgoda na heroizację niektórych postaci z ukraińskiego panteonu – jeśli są oni wzorcem, bohaterami narodowymi, to znaczy, że ich czyny są godne naśladowania. Uprzedzając polemikę, nie godzę się również na heroizację tych Polaków, którzy dokonywali zbrodni w imię polskiego patriotyzmu.
Drodzy ukraińscy przyjaciele. Pozostając całym sercem z Wami w Waszej aktualnej wojnie; doceniając ukraińskość i ukraińską kulturę (tak dziś jak i w przeszłości); widząc słuszność walki o Waszą niepodległość (także na terenach, jakie stanowiły obszar II RP); to właśnie z szacunku do Was, nie mogę przechodzić obojętnie wobec heroizacji niektórych postaci (nazwiska świadomie pomijam). To w sumie proste: nawet najwięksi narodowi bohaterowie nie są zwolnieni z moralnej odpowiedzialności za swoje czyny.
Robert Czyżewski
Źródło: Facebook
PRZECZYTAJ:
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „GEOPOLITYKA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Koniec Pax Americana? Polityka Trumpa popycha świat w otchłań chaosu”
Kapitulacja USA?
„PLAN POKOJOWY” TRUMPA TO PRZEPIS NA GLOBALNY CHAOS
Samobójstwo Zachodu?
JEŚLI PUTIN WYGRA, ZMOBILIZUJE UKRAIŃCÓW PRZECIW EUROPIE
To jest nasza wojna!
UKRAINA TO DOPIERO PIERWSZY FRONT ROSYJSKIEJ WOJNY PRZECIWKO ZACHODOWI
Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę
Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”
Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”
Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”
Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️
Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ
Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”
ZOBACZ TAKŻE:
Ostatnie komentarze