16 listopada 2018 roku na Wydziale Historycznym Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki odbyła się Międzynarodowa konferencja naukowa „Polska-Ukraina: Za wolność naszą i waszą! Do 100-lecia odzyskania niepodległości obu narodów i 98. rocznicy umowy warszawskiej”. Inicjatorem wydarzenia wystąpiła Organizacja Społeczna Zjednoczenie Szlachty Polskiej na Żytomierszczyźnie przy wsparciu Senatu RP, Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie oraz Instytutu Polskiego w Kijowie.

„Chcemy skupić uwagę na stronach historii, które niosą pozytywne przykłady współpracy polsko-ukraińskiej”

– wyjaśnił w rozmowie z dziennikarzami Polskiego Radia i PAP Włodzimierz Iszczuk, redaktor naczelny portalu Jagiellonia.org i wiceprezes Zjednoczenia Szlachty Polskiej na Żytomierszczyźnie, która zainicjowała tę dyskusję.

„Celem tego spotkania jest ukazanie przede wszystkim partnerowi ukraińskiemu, jaki potencjał generuje współpraca z polskim sojusznikiem, na przykładzie tego, co działo się w przeszłości”

– powiedział jeden ze współorganizatorów konferencji – dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie Bartosz Musiałowicz w wywiadzie dla PAP i Polskiego Radia.

Uczestników i gości konferencji powitał Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie Jan Piekło.

„Częścią historii polskich walk niepodległościowych jest historia współpracy militarnej Polaków i Ukraińców. Na przykład, Pakt Piłsudski – Petlura był momentem, kiedy wspólnie broniliśmy naszej i waszej wolności. Gdybyśmy w owym czasie potrafiliśmy zrealizować koncepcję geopolityczną Marszałka i stworzyć silny sojusz państw Międzymorza, może nie doszło by do II wojny światowej w trakcie której kraje byłej I Rzeczypospolitej stały się skrwawionymi ziemiami. Niestety, nie wszystko poszło tak, jak chcieliśmy. Ale dziś Ukraina podpisała umowę stowarzyszeniową z UE, otrzymała ruch bezwizowy i stała się częścią wspólnej przestrzeni europejskiej. Możemy więc powiedzieć, że obecnie wdrażamy idee Petlury i Piłsudskiego w innych formatach”

– podkreślił Ambasador RP w Kijowie.

„Musimy pamiętać, że sto lat temu nasi ówcześni przywódcy mieli świadomość, że tylko w sojuszu odniesiemy zwycięstwo. Jest to dobra lekcja dla obecnych przywódców, by jednoczyć się i przyjaźnić, a nie szukać różnic”

– zaznaczył prof. Petro Bech, prorektor Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki ds. współpracy międzynarodowej.

Z kolei, Natalia Kostecka-Iszczuk, prezes Zjednoczenia Szlachty Polskiej w imieniu inicjatorów i współorganizatorów konferencji powiedziała, że:

„Mimo trudnych stron wspólnej historii, w stosunkach polsko-ukraińskich dominuje pozytywne doświadczenie i przykłady godne naśladowania w przyszłości. 450 lat wspólnej historii, w przeważającej części, były historią wspólnych osiągnięć i zwycięstw. Właśnie na tych pozytywnych stronach relacji polsko-ukraińskich musimy skupiać uwagę historyków, polityków i opinii publicznej”.

Podczas konferencji omówiono kwestie współpracy polsko-ukraińskiej w czasie umowy warszawskiej 1920 roku, wyprawy kijowskiej i wojny polsko-bolszewickiej. Odbyła się również prezentacja książki „Polsko-ukraińska współpraca wojskowa na przestrzeni dziejów”.

W bardzo ciekawej dyskusji uczestniczyli znani naukowcy z Polski i Ukrainy, mianowicie: prof. Janusz Odziemkowski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; prof. Waldemar Rezmer, z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu; prof. Piotr Szlanta z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego; dr Andrij Rukkas z Narodowego Uniwersytetu im. T.Szewczenki; prof. Ihor Sribniak z Kijowskiego Uniwersytetu im. Borysa Hrinczenki; dr. Artem Papakin z Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki; oraz Wasyl Pawłow, przedstawiciel departamentu edukacji wojskowo-patriotycznej sztabu generalnego Ukrainy i doradca zastępcy szefa Administracji Prezydenta Ukrainy.

W trakcie wymiany zdań prof. Ihor Sribniak zwrócił się do obecnego na konferencji przedstawiciela sztabu generalnego Ukrainy z propozycją godnie uhonorować polskich żołnierzy walczących o wolność Polski i Ukrainy podczas wyprawy kijowskiej 1920 roku. Z kolei, Wasyl Pawłow obiecał, że już w tym samym dniu przekaże swoim zwierzchnikom tą propozycję. Oprócz tego, ukraińscy naukowcy zaproponowali zwrócić się do władz z prośbą dołożyć wszelkich wysiłków, by odnaleźć i uporządkować mogiły polskich żołnierzy, którzy oddawali swe życie podczas walk o wolność Polski i Ukrainy w 1920 roku.

Tak więc, konferencja będzie miała konkretny i praktyczny wymiar, ponieważ jej inicjatorzy ze Zjednoczenia Szlachty Polskiej wraz z naukowcami wystosują wkrótce apel do prezydenta i władz ukraińskich z konkretnymi propozycjami o uhonorowaniu polskich żołnierzy walczących o wolność Polski i Ukrainy wiosną i latem 1920 roku.

Jagiellonia.org, Zdjęcia Dmytro Husarkin