16 listopada na Wydziale Historycznym Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki odbyła się międzynarodowa Konferencja Naukowa „Polska-Ukraina: Za wolność naszą i waszą! Do 100-lecia odzyskania niepodległości obu narodów i 98. rocznicy umowy warszawskiej”.

Inicjatorem wydarzenia była Organizacja Społeczna Zjednoczenie Szlachty Polskiej na Żytomierszczyźnie przy wsparciu Senatu RP, Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” oraz Instytutu Polskiego w Kijowie.

„Chcemy skupić uwagę na tych kartach historii, które niosą pozytywne przykłady współpracy polsko-ukraińskiej”

– wyjaśnił w rozmowie z dziennikarzami Polskiego Radia i PAP Włodzimierz Iszczuk, redaktor naczelny portalu Jagiellonia.org i wiceprezes Zjednoczenia Szlachty Polskiej na Żytomierszczyźnie, która zainicjowała tę konferencję.

„Celem tego spotkania jest przede wszystkim ukazanie partnerowi ukraińskiemu, jaki potencjał generuje współpraca z polskim sojusznikiem, na przykładzie tego, co działo się w przeszłości”

– powiedział w wywiadzie dla PAP i Polskiego Radia dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie Bartosz Musiałowicz, jeden ze współorganizatorów konferencji.

Uczestników i gości konferencji powitał ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie Jan Piekło.

„Częścią historii polskich walk niepodległościowych jest historia współpracy militarnej Polaków i Ukraińców – zaznaczył. – Na przykład, pakt Piłsudski-Petlura był momentem, kiedy wspólnie broniliśmy naszej i waszej wolności. Gdybyśmy w owym czasie potrafili zrealizować koncepcję geopolityczną Marszałka i stworzyć silny sojusz państw Międzymorza, może nie doszłoby do II wojny światowej, w trakcie której kraje byłej I Rzeczypospolitej stały się skrwawionymi ziemiami. Niestety, nie wszystko poszło tak, jak chcieliśmy. Ale dziś Ukraina podpisała umowę stowarzyszeniową z UE, otrzymała ruch bezwizowy i stała się częścią wspólnej przestrzeni europejskiej. Możemy więc powiedzieć, że obecnie wdrażamy idee Petlury i Piłsudskiego w innych formatach”

– podkreślił ambasador RP w Kijowie.

Z kolei prof. Petro Bech, prorektor Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki ds. współpracy międzynarodowej, zauważył:

„Musimy pamiętać, że sto lat temu nasi ówcześni przywódcy mieli świadomość, że tylko w sojuszu odniesiemy zwycięstwo. Jest to dobra lekcja dla obecnych przywódców, by jednoczyć się i przyjaźnić, a nie szukać różnic”.

W podobnym tonie wypowiedziała się Natalia Kostecka-Iszczuk, prezes Zjednoczenia Szlachty Polskiej, która w imieniu inicjatorów i współorganizatorów konferencji podkreśliła:

„Mimo trudnych stron wspólnej historii, w stosunkach polsko-ukraińskich dominuje pozytywne doświadczenie i przykłady godne naśladowania w przyszłości. 450 lat wspólnej historii w przeważającej części były historią wspólnych osiągnięć i zwycięstw. Właśnie na tych pozytywnych stronach relacji polsko-ukraińskich musimy skupiać uwagę historyków, polityków i opinii publicznej”.

Podczas konferencji omówiono kwestie współpracy polsko-ukraińskiej podczas obowiązywania umowy warszawskiej 1920 roku, wyprawy kijowskiej i wojny polsko-bolszewickiej. Odbyła się również prezentacja książki „Polsko-ukraińska współpraca wojskowa na przestrzeni dziejów”.

W bardzo ciekawej dyskusji uczestniczyli znani naukowcy z Polski i Ukrainy: prof. Janusz Odziemkowski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, prof. Waldemar Rezmer z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, prof. Piotr Szlanta z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, dr Andrij Rukkas z Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. T.Szewczenki, prof. Ihor Sribniak z Kijowskiego Uniwersytetu im. Borysa Hrinczenka, dr Artem Papakin z Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki oraz Wasyl Pawłow, przedstawiciel Departamentu Edukacji Wojskowo-Patriotycznej Sztabu Generalnego Ukrainy i doradca zastępcy szefa Administracji Prezydenta Ukrainy.

W trakcie debaty prof. Ihor Sribniak zwrócił się do przedstawiciela Sztabu Generalnego z propozycją godnego uhonorowania polskich żołnierzy walczących o wolność Polski i Ukrainy podczas wyprawy kijowskiej w 1920 roku. Wasyl Pawłow obiecał, że jeszcze tego samego dnia przekaże swoim zwierzchnikom tę propozycję. Oprócz tego ukraińscy naukowcy zaproponowali, by zwrócić się do władz z prośbą o to, aby dołożyły wszelkich starań w sprawie odnalezienia i uporządkowania mogił polskich żołnierzy, którzy oddali swe życie podczas walk o wolność Polski i Ukrainy w 1920 roku.

Tak więc konferencja będzie miała konkretny i praktyczny wymiar, ponieważ jej inicjatorzy ze Zjednoczenia Szlachty Polskiej wraz z naukowcami wystosują wkrótce apel do prezydenta i władz ukraińskich z konkretnymi propozycjami uhonorowania polskich żołnierzy walczących o wolność Polski i Ukrainy wiosną i latem 1920 roku.

Jagiellonia.org, Zdjęcia Dmytro Husarkin