Kiedy 1 września 1939 roku hitlerowskie Niemcy napadły na Polskę, w szeregach Wojska Polskiego znaleźli się również Ukraińcy – obywatele II Rzeczypospolitej.

Włodzimierz Iszczuk

Redaktor naczelny portalu Jagiellonia.org i czasopisma „Głos Polonii”

Według ustaleń prof. Władysława Rezmera w polskiej armii służyło wówczas od 106 314 do 111 910 żołnierzy narodowości ukraińskiej. IPN podaje przedział 106–112 tysięcy. Oznacza to, że mniej więcej co dziewiąty spośród około miliona zmobilizowanych żołnierzy był obywatelem polskim ukraińskiego pochodzenia.

UKRAIŃCY BRONILI POLSKI JUŻ WE WRZEŚNIU 1939 ROKU

Ukraińscy żołnierze służyli m.in. w piechocie, kawalerii i artylerii. Walczyli pod Mokrą, nad Bzurą, na Pomorzu, w rejonie Tomaszowa Lubelskiego i w wielu innych miejscach kampanii wrześniowej.

Nie była to jedynie formalna obecność w polskich mundurach. Według danych przywoływanych przez IPN 7834 ukraińskich żołnierzy Wojska Polskiego zginęło w walkach, a ponad 15 tysięcy zostało rannych.

Dla ponad stu tysięcy Ukraińców wojna z hitlerowskimi Niemcami rozpoczęła się więc 1 września 1939 roku.

PAWŁO SZANDRUK – UKRAIŃSKI OFICER W OBRONIE RZECZYPOSPOLITEJ

Jedną z najbardziej symbolicznych postaci był Pawło Szandruk – ukraiński oficer związany wcześniej z armią Ukraińskiej Republiki Ludowej, a następnie oficer kontraktowy Wojska Polskiego.

We wrześniu 1939 roku walczył przeciwko Niemcom. W rejonie Tomaszowa Lubelskiego dowodził jednostką, która znalazła się w trudnej sytuacji, a 23 września uczestniczył w działaniach umożliwiających wyprowadzenie polskiej brygady z okrążenia. Po wojnie został za służbę w kampanii 1939 roku odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Jego późniejsza działalność jest skomplikowana i nie może być pomijana. Jednak w 1939 roku był oficerem Wojska Polskiego i walczył z niemieckim najeźdźcą.

NIE WSZYSCY UKRAIŃCY BYLI PO TEJ SAMEJ STRONIE

Uczciwa historia musi uwzględniać również fakt, że wśród Ukraińców istniały różne orientacje polityczne. Część ukraińskich nacjonalistów liczyła na wykorzystanie wojny niemiecko-polskiej do realizacji własnych celów, a niektóre ukraińskie formacje współpracowały później z Niemcami.

Nie można jednak przenosić postawy części ukraińskich nacjonalistów na miliony Ukraińców walczących przeciwko III Rzeszy. Byłoby to równie absurdalne, jak ocenianie całego narodu polskiego wyłącznie przez pryzmat polskich kolaborantów czy szmalcowników.

A POTEM MILIONY UKRAIŃCÓW WALCZYŁY PRZECIW III RZESZY

Wrzesień 1939 roku był dopiero początkiem. Po niemieckim ataku na Związek Sowiecki w czerwcu 1941 roku miliony mieszkańców Ukrainy zostały wcielone do Armii Czerwonej.

Według ukraińskich opracowań po stronie koalicji antyhitlerowskiej walczyło ponad 7 milionów mieszkańców Ukrainy. Wśród nich byli Ukraińcy oraz przedstawiciele innych narodowości zamieszkujących Ukrainę, dlatego precyzyjniej jest mówić o mieszkańcach Ukrainy.

Skala tego udziału jest jednak bezdyskusyjna. Miliony zostały zmobilizowane, a setki tysięcy poległy, zmarły z powodu ran, chorób lub w niewoli. Ukraina zapłaciła za zwycięstwo nad nazizmem niewyobrażalnie wysoką cenę.

UKRAIŃCY WALCZYLI TAKŻE W POLSKICH SZEREGACH NA ZACHODZIE

Po układzie Sikorski–Majski w 1941 roku zaczęto formować Polskie Siły Zbrojne w ZSRR pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Wśród ich żołnierzy znaleźli się również obywatele II Rzeczypospolitej narodowości ukraińskiej.

Ich liczba była jednak znacznie mniejsza niż w 1939 roku. Pod koniec 1942 roku w Armii Polskiej na Wschodzie służyło około 594 ukraińskich żołnierzy. Był to m.in. skutek sowieckiej polityki utrudniającej Ukraińcom i Białorusinom przyjmowanie do armii Andersa.

UKRAIŃSCY BOHATEROWIE WOJNY Z HITLEREM

Tysiące osób pochodzących z Ukrainy otrzymały najwyższe sowieckie i alianckie odznaczenia. Ponad 2 tysiące osób otrzymało tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

Jednym z najbardziej znanych był Iwan Kożedub – as lotnictwa, trzykrotny Bohater ZSRR.

Ale bohaterstwo nie ograniczało się do wielkich nazwisk. Byli nim również zwykli żołnierze, którzy ginęli pod Mokrą, Bzurą i Tomaszowem Lubelskim, a później pod Stalingradem, Kurskiem, w walkach o Warszawę i Berlin.

7 MILIONÓW PRZECIW HITLEROWI

Kiedy więc ktoś próbuje przedstawiać Ukraińców jako naród, który podczas II wojny światowej stał po stronie Hitlera, warto przypomnieć podstawowe fakty.

Ponad 100 tysięcy Ukraińców walczyło w Wojsku Polskim we wrześniu 1939 roku. Co najmniej 7834 z nich zginęło, a ponad 15 tysięcy zostało rannych.

Później miliony Ukraińców i mieszkańców Ukrainy walczyły przeciwko III Rzeszy w Armii Czerwonej oraz innych formacjach alianckich.

PAMIĘĆ ZAMIAST PROPAGANDY

Polacy mają pełne prawo pamiętać o zbrodniach popełnionych przez ukraińskich nacjonalistów na polskiej ludności. Ukraińcy mają natomiast pełne prawo przypominać o swoich rodakach, którzy walczyli i ginęli przeciwko Hitlerowi. Jedno nie unieważnia drugiego.

Możemy pamiętać o ofiarach Wołynia i jednocześnie pamiętać o ukraińskich żołnierzach, którzy w polskich mundurach ginęli w walce z Wehrmachtem. Możemy mówić o ukraińskiej kolaboracji z Niemcami i jednocześnie o milionach Ukraińców walczących przeciwko III Rzeszy.

Historia nie potrzebuje ani wybielania, ani fałszowania. Jedynie prawda jest ciekawa.

Jedna z jej najważniejszych kart brzmi: Wśród obrońców Polski we wrześniu 1939 roku było ponad 100 tysięcy Ukraińców. Tysiące z nich oddały życie w walce z Hitlerem.

Nie byli „ukraińskimi sojusznikami Hitlera”. Byli żołnierzami Wojska Polskiego. I należy o nich pamiętać.

Włodzimierz Iszczuk

ZOBACZ TAKŻE:

Marko Bezruczko. Ukrainiec, który pomógł ocalić Warszawę przed bolszewicką Rosją

Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę

Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”

Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”

Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”

JAKĄ PRZYSZŁOŚĆ DLA UKRAINY, POLSKI I EUROPY PRZYGOTOWYWAŁA ROSJA?
Zobacz nasz film „Wojna na Ukrainie. Plan ludobójstwa zatwierdził osobiście Putin”

Nadchodzi III wojna światowa
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ
❗️

Jak Merkel podhodowała nowego Führera w Moskwie?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „PĘTLA GAZOWA KREMLA: NORD STREAM 2 WPĘDZIŁ EUROPĘ W PUŁAPKĘ”

Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NAJNOWSZY NUMER NASZEGO CZASOPISMA  

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022” 

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”

ZOBACZ TAKŻE: