5 marca 1940 roku zapadła jedna z najbardziej zbrodniczych decyzji w historii Europy XX wieku. Tego dnia rosyjski dyktator Józef Stalin wraz z członkami najwyższego kierownictwa państwa podpisał rozkaz fizycznej likwidacji polskiej elity narodowej. Dokument oznaczony jako „ściśle tajny” przewidywał egzekucję 25 700 obywateli Rzeczypospolitej, w tym 14 700 polskich jeńców wojennych przetrzymywanych w obozach NKWD.
Nie tylko w lasach Królestwa Polskiego rozgrywał się dramat Powstania Styczniowego. W maju 1863 roku Ukraina – Wołyń, Kijowszczyzna i okolice Żytomierza – stały się jedną z najważniejszych aren zbrojnego zrywu przeciw imperium rosyjskiemu. To tu, na ziemiach Zabuża, wybuchło powstanie, które przez kilka tygodni skutecznie wiązało ogromne siły carskie, dając Europie dowód, że naród pozbawiony państwa wciąż potrafi sięgać po broń.
15 stycznia 1582 roku to data, którą każdy Polak powinien znać i czuć w sercu – dzień, w którym car Iwan Groźny, agresywny tyran i imperialny barbarzyńca, musiał klęknąć przed siłą Rzeczypospolitej. Podpisany w Jamie Zapolskim rozejm kończył zwycięską wojnę Stefana Batorego z Moskwą, zatrzymując na dziesięciolecia imperialne zapędy Kremla i pokazując światu, że Polska potrafi wymusić respekt nawet u najbardziej brutalnego sąsiada.
9 stycznia 1920 roku w okupowanym przez bolszewików Żytomierzu przyszedł na świat Mieczysław Pawlikowski – człowiek, którego życie łączyło dramatyzm historii, pasję lotnika i talent artysty. Już od najmłodszych lat los stawiał przed nim wyzwania: w 1922 roku jego rodzina przeniosła się do Łucka, szukając spokoju w burzliwych czasach.
A propos symboli tak zwanego „banderyzmu”. Z pewnością interesujące będzie obserwowanie reakcji...
Dziś przełom roku kojarzy się z hukiem fajerwerków, tańcami do białego rana i kieliszkiem wzniesionym o północy. Dawniej był to jednak moment znacznie poważniejszy – czas graniczny, kiedy stary porządek świata ustępował nowemu, a od jednego wieczoru i jednej nocy miało zależeć powodzenie całych nadchodzących miesięcy.
26 grudnia 1991 roku świat odetchnął z ulgą — włożono ostatni gwóźdź w trumnę Związku Sowieckiego, gigantycznego imperium zła, które przez dekady siało terror, zniewolenie i śmierć milionom ludzi. Sesja wyższej izby Rady Najwyższej ZSRS, wciąż zachowująca kworum, przyjęła Deklarację nr 142-N, oficjalnie kończąc istnienie totalitarnego tworu, który stał się symbolem ucisku, zbrodni i moralnego upadku państwa. Rozpad tego imperium to jeden z najdonioślejszych triumfów XX wieku — zwycięstwo wolności nad tyranią, prawa nad przemocą, życia nad śmiercią.
Bez wigilijnych potraw, łamania się opłatkiem, składania życzeń najbliższym i świątecznego drzewka przystrojonego łakociami – na Kresach nie było Bożego Narodzenia. Święta nie zaczynały się od prezentów, lecz od wspólnoty, od ciszy, skupienia i pamięci o tych, których zabrakło przy stole.
W polskiej tradycji była noc, która znaczyła więcej niż cały kalendarz. Noc ciszy i czuwania, gdy świat na moment zamierał, a granice między tym, co żywe i umarłe, widzialne i niewidzialne – rozmywały się jak oddech na zamarzniętej szybie. Wigilia.
102 lata temu, w warszawskiej Zachęcie, fanatyk związany z obozem narodowym – Eligiusz Niewiadomski – oddał trzy strzały w plecy prezydenta Gabriela Narutowicza. Strzały, które – jak sam później zeznał – nie były pierwotnie przeznaczone dla Narutowicza, lecz dla Józefa Piłsudskiego.
Pamięć rodzinna bywa cicha i krucha – aż do chwili, gdy historia nada jej nowy, potężny wymiar....
11 listopada 2025 roku obchodzimy 107. rocznicę odrodzenia polskiej niepodległości. To dzień, w którym Polska po 123 latach niewoli powróciła na mapę Europy. Dzień, w którym wspominamy tych, którzy wolność wywalczyli mieczem, słowem i niezłomną wiarą. Wśród nich — ten, którego imię na zawsze stało się synonimem niepodległości: Józef Piłsudski. Marszałek, którego myśli i przestrogi brzmią dziś równie aktualnie jak sto lat temu.
4 listopada 1794 roku Praga stanęła w ogniu i krwi. Rosyjscy żołnierze bezlitośnie mordowali każdego, kto znalazł się na ich drodze – kobiety gwałcono i przebijano bagnetami, dzieci zrzucano z okien i zakłuwano w kołyskach, a domy palono razem z mieszkańcami w środku. Nawet psy, koty i bydło nie uniknęły śmierci. W ciągu kilku godzin zginęło około 20 tysięcy ludzi. Ulice i place zasłane były ciałami, a Wisła, czerwona od krwi, niosła zwłoki tych, którzy szukając schronienia, potonęli. To była rzeź, której brutalność przeszła do historii jako symbol rosyjskiego barbarzyństwa.
Od ponad trzystu lat Rosja prowadzi przeciwko Polsce nieustanną wojnę — jeśli nie zbrojną, to cywilizacyjną, kulturową i duchową. Od czasów carów, przez stalinowski terror, aż po dzisiejszy putinowski rewanżyzm, imperium moskiewskie niezmiennie postrzega Polskę jako przeszkodę w swoim marszu na Zachód. W oczach Kremla Polska to nie sąsiad, lecz wróg — naród, który trzeba złamać, upokorzyć i ostatecznie wymazać z mapy wolnych narodów.
29 października 1611 roku Warszawa stała się świadkiem wydarzenia, które wstrząsnęło Europą. W Sali Senatorskiej Zamku Królewskiego, przed majestatem Zygmunta III Wazy, klękał zdetronizowany car moskiewski Wasyl IV Szujski. Razem z braćmi, Dymitrem i Iwanem, bił czołem i całował królewską dłoń – uznając swoją zależność od polskiego monarchy.
„Moskale są z natury tak ulegli, że gdy zostaną uwolnieni z niewoli — czy to po śmierci pana, czy z jego łaski — często sami sprzedają się innym. Rzadko dają się nakłonić do pracy dobrym słowem lub prośbą, dlatego, choćby ktoś był najbardziej ludzki i łagodny, prędzej czy później zmuszony jest sięgnąć po kij lub pięść, jeśli chce, by robota została dobrze wykonana. […] Wielu spośród nich to złodzieje i zabójcy — cierpią bowiem na wielki niedostatek pożywienia i napoju. Surowe kary w niczym nie pomagają wobec ich silnego przywiązania do wódki i tytoniu” — pisał Frederick Coyett, szwedzki arystokrata i ostatni kolonialny gubernator holenderskiej Formozy, w swojej pracy „Poselstwo Conrada van Klenka do carów Aleksego Michajłowicza i Fiodora Aleksiejewicza” z 1675 roku.
Serdecznie zapraszamy Państwa do polubienia i śledzenia naszego fanpage
Ostatnie komentarze