Autor: Włodzimierz Iszczuk

Polska debata publiczna coraz częściej dryfuje w stronę emocjonalnych uproszczeń i politycznie nakręcanej niechęci wobec Ukrainy. Tymczasem realna polityka bezpieczeństwa – tworzona w sztabach NATO, analizach amerykańskich strategów i wypowiedziach europejskich decydentów – nie ma nic wspólnego z emocjami. Jest twardą geopolityką, rachunkiem sił oraz chłodną oceną interesów narodowych w świecie po 24 lutego 2022 roku.

Przez dekady europejska debata o bezpieczeństwie opierała się na jednym założeniu: Stany Zjednoczone są trwałym, automatycznym gwarantem obrony Europy, a NATO jest przede wszystkim amerykańskim projektem „opiekuńczym”. Najnowsze sygnały z Waszyngtonu — określane coraz częściej mianem koncepcji NATO 3.0 — pokazują, że ten model właśnie się kończy. I co istotne: nie kończy go Europa. Kończą go same Stany Zjednoczone.

Gdy 24 lutego 2022 roku Rosja rozpoczęła pełnoskalową agresję na Ukrainę, Polska nie czekała na kalkulacje ani europejskie kompromisy. Rząd Mateusza Morawieckiego oraz miliony Polaków natychmiast otworzyły granice, domy i zaplecze wojskowe, stając się jednym z najważniejszych filarów ukraińskiego oporu. W czasie gdy część Zachodu wahała się między ostrożnością a sankcjami, Polska działała szybko i zdecydowanie. Dziś, obok strategicznego sojuszu i wdzięczności, pozostaje jednak również temat trudny — pamięć historyczna oraz kwestia gloryfikacji formacji odpowiedzialnych za ludobójstwo Polaków na Wołyniu i w Galicji Wschodniej.