Autor: Włodzimierz Iszczuk

Arktyka w błyskawicznym tempie przestaje być odległym, egzotycznym obszarem mapy, a staje się jednym z kluczowych pól globalnej rywalizacji strategicznej XXI wieku. I właśnie w tym punkcie Donald Trump — wbrew obiegowym opiniom — ma rację co do samej istoty problemu. Strategiczne znaczenie Arktyki dla Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników jest bezdyskusyjne. Problemem nie jest więc kierunek amerykańskiej polityki, lecz sposób, w jaki Trump próbuje ją realizować, podważając zaufanie sojuszników i osłabiając jedność euroatlantycką.

Wiara, że bezpieczeństwo Polski można oprzeć wyłącznie na amerykańskich gwarancjach, jest dziś nie tylko błędem analitycznym, lecz przejawem politycznej niedojrzałości. To myślenie życzeniowe, całkowicie oderwane od realnych deklaracji i strategicznych celów Stanów Zjednoczonych. Administracja Donalda Trumpa nie domaga się od Europy większych wydatków na obronność po to, by ją skuteczniej chronić, lecz po to, by zrzucić z USA odpowiedzialność za jej bezpieczeństwo. W świecie, w którym Waszyngton desperacko próbuje – i jak dotąd bezskutecznie – rozbić sojusz Moskwy z Pekinem, przekonanie, że ta sama Ameryka będzie bezwarunkowo bronić Polski przed Rosją, zakrawa na strategiczny infantylizm.

Globalny porządek bezpieczeństwa nie runął nagle. Był systematycznie podkopywany — najpierw przez Władimira Putina, a następnie ostatecznie rozmontowany przez Donalda Trumpa. Rosja rozpoczęła proces brutalnego kwestionowania granic i suwerenności państw, a Stany Zjednoczone — zamiast go powstrzymać — wycofały się z roli gwaranta ładu międzynarodowego, wracając do XIX-wiecznej logiki Doktryny Monroe: „każdy pilnuje swojej strefy wpływów”.