FT: Stary porządek światowy się rozpada. Nadchodzi długi okres globalnego chaosu

Rozpad starego ładu światowego to nie tylko efekt działań Rosji, Chin i administracji USA, ale także rezultat ambicji mniejszych, lecz coraz bardziej wpływowych graczy.

W momencie, gdy świat obchodzi 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej, niemal każdego dnia pojawiają się nowe dowody na to, że porządek międzynarodowy zbudowany osiem dekad temu rozpada się na naszych oczach. Nadciąga „długi i niebezpieczny okres globalnego bezładu” – pisze na łamach „Financial Times” brytyjski historyk i znawca współczesnej historii Europy Środkowo-Wschodniej, Timothy Garton Ash.

Choć w dziejach ludzkości trudno doszukiwać się prawdziwej „złotej ery”, to po 1945 roku znaczna część Europy, Azji i Oceanii cieszyła się stabilnością i dobrobytem pod osłoną bezpieczeństwa gwarantowanego przez Stany Zjednoczone. Dziś ten porządek traci fundamenty – częściowo w wyniku wzrostu potęgi innych państw w erze globalizacji, a częściowo z powodu, jak to określa Garton Ash, „nadętego samozniszczenia samej Ameryki”.

„Prezydent Donald Trump niszczy to, co pozostało z powojennego ładu, z bezprecedensową szybkością i lekkomyślnością” – pisze autor.

Do symboli upadku dotychczasowego porządku zalicza trzy toczące się obecnie wojny – w Ukrainie, Strefie Gazy i Sudanie – oraz potencjalnie czwarty konflikt pomiędzy Indiami a Pakistanem, obydwoma dysponującymi bronią nuklearną. Dodatkowym źródłem destabilizacji są cła handlowe wprowadzone przez administrację Trumpa, które jedynie pogłębiają globalny chaos.

Autor wskazuje także konkretne państwa, które są zainteresowane destrukcją dotychczasowego ładu. To nie tylko Rosja i Chiny, których działania są już powszechnie analizowane. Zdaniem Gartona Asha zbyt często pomija się coraz bardziej asertywne i nacjonalistyczne Indie pod rządami Narendry Modiego. Również średnie mocarstwa, takie jak Turcja, Brazylia i RPA, postrzegają obecny moment jako szansę na przedefiniowanie światowego układu sił.

Przez osiem dekad od ataków atomowych na Hiroszimę i Nagasaki obowiązywało globalne tabu wobec użycia broni jądrowej. Rosyjska agresja na Ukrainę może jednak przebić tę barierę i zapoczątkować nowy wyścig zbrojeń. Historyk przypomina, że mamy do czynienia z sytuacją, w której mocarstwo nuklearne napadło na sąsiada, który w przeszłości dobrowolnie zrezygnował z własnego arsenału atomowego w zamian za gwarancje bezpieczeństwa – udzielone m.in. przez samego agresora.

Do tej listy zagrożeń dochodzi jeszcze rozwój sztucznej inteligencji – technologii, która niesie nie tylko nowe szanse, ale i poważne ryzyko nowego wyścigu zbrojeń oraz otwarcie nowej areny walki geopolitycznej – w sferze informacyjnej.

„W historii nic nie jest nieuchronne. Ale… powinniśmy aktywnie przygotować się na długi okres globalnego chaosu” – podsumowuje Garton Ash.

PRZECZYTAJ:

Dyplomacja XXI wieku. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie

NOWY PORZĄDEK ŚWIATA? KOMENTARZ REDAKCYJNY

Tegoroczna parada z okazji Dnia Zwycięstwa na Placu Czerwonym nie była zwykłą, coroczną ceremonią. Stała się manifestem nowej, niebezpiecznej rzeczywistości – brutalnej, cynicznej i pozbawionej złudzeń. To już nie święto zakończenia wojny, lecz demonstracja siły, kultu przemocy i polityki bezkarności. Zorganizowana z rozmachem defilada – mimo trwającej wojny, kryzysu gospodarczego i strat na froncie – miała udowodnić, że Kreml nie zamierza się cofać ani kapitulować, lecz wręcz przeciwnie: przygotowuje społeczeństwo na długą konfrontację z Zachodem i na nowy podział świata.

Symbolem tej przemiany była obecność Xi Jinpinga w Moskwie – lidera Chin, drugiego najpotężniejszego państwa świata, który swoją wizytą jasno zasygnalizował: sojusz autokracji już istnieje. Nie jest to projekt przyszłości, ale realne i coraz bardziej aktywne partnerstwo geopolityczne, mające na celu podważenie reguł międzynarodowego porządku ustanowionego po 1945 roku.

To, co świat zobaczył 9 maja w Moskwie, to nie była tylko rosyjska uroczystość – to był czytelny komunikat skierowany do Zachodu: liberalny świat, oparty na prawie międzynarodowym, prawach człowieka i globalnej współpracy, został zakwestionowany. W jego miejsce powstaje nowy układ sił – z autorytarnymi mocarstwami w roli głównej, gotowymi używać siły, propagandy i szantażu, by podporządkować sobie sąsiadów i zdobyć wpływy tam, gdzie dotąd dominowała demokracja.

Moskwa, Pekin, Teheran, a coraz częściej także Ankara, Pretoria czy Brasilia – te stolice, mimo różnic, łączy jedno: ambicja redefinicji globalnych zasad gry. Nie chodzi już tylko o rewizję granic czy wpływów. Stawką jest fundament cywilizacji Zachodu – wiara w to, że prawo ma przewagę nad siłą.

Oglądając paradę, brytyjski dziennikarz zauważył coś więcej niż militarny spektakl – zobaczył nową istotę rosyjskiego państwa. W relacji dla swojego medium napisał wprost: Moskwa dziś nie świętuje pokoju – ona celebruje wojnę. To przestroga, której nie można lekceważyć.

Jagiellonia.org

ZOBACZ TAKŻE:

Koniec Pax Americana? „Financial Times” ostrzega: USA pod Trumpem nie zagwarantują bezpieczeństwa NATO

Ukraina poza NATO? Realizacja „planu pokojowego” Trumpa będzie postrzegana na świecie jako kapitulacja USA

Samobójstwo Zachodu? Jeśli Putin wygra na Ukrainie, zmusi Ukraińców do walki przeciwko NATO i UE

Zdrada wartości wolnego świata? W ciągu 100 dni Trump wyrządził Ameryce więcej szkód niż Rosja, Chiny i Iran przez 80 lat

Kapitulacja USA?
„PLAN POKOJOWY” TRUMPA TO PRZEPIS NA GLOBALNY CHAOS

Samobójstwo Zachodu?
JEŚLI PUTIN WYGRA, ZMOBILIZUJE UKRAIŃCÓW PRZECIW EUROPIE

To jest nasza wojna!
UKRAINA TO DOPIERO PIERWSZY FRONT ROSYJSKIEJ WOJNY PRZECIWKO ZACHODOWI

Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę

Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”

Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”

Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”

Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️

Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ

Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022” 

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”

ZOBACZ TAKŻE: