Czy reżim w Teheranie upadnie pod ciosami USA i Izraela?

Według analizy opublikowanej przez BBC News Persia, reżim ajatollahów w Iranie znalazł się w najpoważniejszym kryzysie od czasu rewolucji 1979 roku. Śmierć najwyższego przywódcy Iranu, Ali Chamenei, podczas pierwszej fali wspólnych uderzeń USA i Izraela otworzyła rozdział, który jeszcze kilka dni wcześniej wydawał się scenariuszem politycznego science fiction.

Operacja, nazwana w Waszyngtonie „Epic Fury”, miała jasno określony cel: zniszczyć rdzeń irańskiej struktury dowodzenia – zarówno wojskowej, jak i politycznej.

SZOK, KTÓRY WYWRÓCIŁ SYSTEM

Informacje o śmierci Chameneiego rozeszły się błyskawicznie. W irańskich miastach pojawiły się nagrania pokazujące spontaniczne wybuchy radości. Podobne sceny rozgrywały się wśród części diaspory.

Dla wielu Irańczyków likwidacja najwyższego przywódcy oznaczała historyczny przełom – coś, czego lata protestów i obywatelskiego oporu nie zdołały osiągnąć samodzielnie.

Retoryka Zachodu była jednoznaczna. Prezydent Donald Trump wezwał Irańczyków, by „wzięli władzę w swoje ręce”. Premier Izraela Benjamin Netanyahu mówił wprost: zmiana reżimu jest nie tylko pożądana, ale i możliwa.

Militarnie operacja wyglądała na precyzyjnie skoordynowaną i kontrolowaną przez Stany Zjednoczone. Politycznie – otworzyła przestrzeń pełną nieprzewidywalności.

KONSTYTUCJA W OBLICZU PRÓŻNI WŁADZY

Państwowa telewizja w Teheranie oficjalnie potwierdziła śmierć Chameneiego i ogłosiła powołanie trzyosobowej rady tymczasowej. Władze natychmiast uruchomiły mechanizmy konstytucyjne, próbując wysłać sygnał: system trwa.

Zgodnie z irańską konstytucją nowego najwyższego przywódcę wybiera Zgromadzenie Ekspertów – 88 duchownych wybieranych w wyborach powszechnych. Jednak kandydaci do tego gremium muszą zostać zatwierdzeni przez Radę Strażników, której połowę członków mianował sam Chamenei, a drugą połowę – pośrednio również kontrolował poprzez wpływ na wymiar sprawiedliwości.

W praktyce oznacza to, że zmarły przywódca miał znaczący wpływ na instytucję, która miała wybrać jego następcę.

Nazwiska potencjalnych kandydatów tradycyjnie pozostają tajne. Spekulowano o roli syna Chameneiego, Modżtaby. Jednak – jak zauważa BBC – zabicie kilku kluczowych dowódców Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej mogło zmienić wewnętrzną równowagę sił.

Historia pokazuje, że niespodzianki są możliwe. W 1989 roku sam Chamenei nie był oczywistym faworytem, a mimo to objął najwyższy urząd.

WOJSKOWE UDERZENIE I PIERWSZA ODPOWIEDŹ

W wymiarze militarnym Iran został poważnie osłabiony. Doniesienia mówią o śmierci wysokich rangą dowódców, uszkodzonych centrach dowodzenia i sparaliżowanym systemie decyzyjnym.

Mimo to odpowiedź była szybka. Irańskie siły uderzyły w amerykańskie bazy w kilku krajach arabskich oraz w cele na terytorium Izraela. Po raz pierwszy rakiety miały trafić w obiekty niemilitarne w Dubaju oraz w cywilne lotnisko w Kuwejcie – co znacząco rozszerza geograficzny zasięg konfliktu.

To pokazuje, że mimo utraty części kierownictwa Teheran zachował zdolności operacyjne i wolę ich użycia.

REGIONALNA EKSPLOZJA CZY WEWNĘTRZNY ROZPAD?

Z perspektywy władz w Teheranie rozszerzenie konfliktu – w tym aktywizacja sprzymierzonych milicji w regionie – może być sposobem na wymuszenie rozejmu i uniknięcie bezwarunkowej kapitulacji na warunkach Waszyngtonu i Tel Awiwu.

Z drugiej strony długotrwała presja militarna połączona z powrotem masowych protestów może doprowadzić do systemowego rozpadu państwa. Jeśli część aparatu bezpieczeństwa odmówi wykonywania rozkazów lub dojdzie do rozłamu w strukturach siłowych, formalne procedury konstytucyjne mogą okazać się bez znaczenia wobec realiów ulicy.

Kluczowe pytanie brzmi: czy Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej utrzyma jedność bez swojego wieloletniego przywódcy?

WSZYSTKIE SCENARIUSZE NA STOLE

Islamska Republika wydaje się dziś słabsza niż przed uderzeniami – pozbawiona centralnej postaci władzy, z przetrzebionym dowództwem i pod ciągłą presją militarną.

Jednocześnie państwo zachowuje struktury instytucjonalne, armię i zdolność do kontrataku. To sprawia, że droga do zmiany reżimu nie jest ani prosta, ani szybka.

Śmierć Alego Chameneiego wprowadziła Iran w fazę głębokiej niestabilności. Najbliższe dni pokażą, czy Teheran utrzyma kontrolę nad sytuacją, czy też fala protestów i eskalacja regionalna przyspieszą erozję systemu.

Jedno jest pewne: Bliski Wschód wszedł w nowy, niebezpieczny etap.

Jagiellonia.org
Opracowanie na podstawie analizy BBC News Persia

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „HISTORIA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Russkij mir. Imperium kłamstw, despotyzmu i zniewolenia”

Samobójstwo Zachodu?
JEŚLI PUTIN WYGRA, ZMOBILIZUJE UKRAIŃCÓW PRZECIW EUROPIE

To jest nasza wojna!
UKRAINA TO DOPIERO PIERWSZY FRONT ROSYJSKIEJ WOJNY PRZECIWKO ZACHODOWI

Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę

Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”

Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”

Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”

Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️

Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ

Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „GEOPOLITYKA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Koniec Pax Americana? Polityka Trumpa popycha świat w otchłań chaosu”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022” 

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”

ZOBACZ TAKŻE: