Operacja chocimska roku 1621, czyli jak Polacy, Litwini i Kozacy zatrzymali wojska pół-Azji
OBRONA POLSKIEGO SZTANDARU POD CHOCIMIEM, JULIUSZ KOSSAK, 1892
Jesienią 1621 roku nad Dniestrem rozegrała się jedna z najważniejszych konfrontacji militarnych XVII-wiecznej Europy. Ogromna armia sułtana Osmana II ruszyła przeciwko Rzeczypospolitej. Naprzeciw niej stanęły wojska polskie i litewskie oraz Kozacy zaporoscy. Przez ponad miesiąc obrońcy Chocimia powstrzymywali kolejne szturmy armii osmańskiej. 9 października zawarto pokój. Sułtan nie osiągnął swojego celu. Jego armia nie przeszła przez Chocim.
PO KLĘSCE POD CECORĄ
Rok wcześniej Rzeczpospolita poniosła katastrofalną klęskę pod Cecorą. Zginął hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski, a zwycięstwo Osmanów zachęciło sułtana do podjęcia kolejnej, znacznie większej ofensywy.
Osman II osobiście ruszył na północ na czele ogromnej armii. Według badań Mirosława Nagielskiego siły osmańskie liczyły niemal 100 tysięcy ludzi, podczas gdy Rzeczpospolita wystawiła około 60 tysięcy żołnierzy.
Celem wyprawy było odzyskanie inicjatywy na pograniczu, wzmocnienie wpływów osmańskich w Mołdawii i zmuszenie Rzeczypospolitej do ustępstw.
Po klęsce pod Cecorą sytuacja Rzeczypospolitej wydawała się niezwykle trudna.
CHODKIEWICZ WYBIERA CHOCIM
Naprzeciw armii sułtana stanął hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz — jeden z najwybitniejszych dowódców swojej epoki, zwycięzca spod Kircholmu.
Hetman wiedział, że nie może pozwolić Osmanom wykorzystać ich ogromnej przewagi liczebnej na otwartym polu. Dlatego wybrał Chocim.
Położona nad Dniestrem twierdza kontrolowała ważny szlak prowadzący z Mołdawii na ziemie Rzeczypospolitej. Wokół niej rozpoczęto budowę potężnego, umocnionego obozu.
Plan był prosty: związać wielką armię osmańską, ograniczyć możliwość wykorzystania jej przewagi, odpierać szturmy i zyskać czas.
POLACY, LITWINI I KOZACY
Obrona Chocimia nie była wyłącznie dziełem wojsk koronnych. Wspólnie walczyły wojska Korony, Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz Kozacy zaporoscy.
Szczególną rolę odegrał hetman kozacki Piotr Konaszewicz-Sahajdaczny. Kozacy dysponowali ogromnym doświadczeniem w działaniach przeciwko Turkom i Tatarom, w wojnie podjazdowej, budowie umocnień oraz śmiałych wypadach.
Był to historyczny paradoks. Kozacy, których wyprawy na osmańskie wybrzeża wcześniej wywoływały konflikty między Warszawą a Stambułem, w 1621 roku stali się jednym z najważniejszych elementów obrony Rzeczypospolitej.
Chocim był więc wspólną walką różnych części wielonarodowej Rzeczypospolitej oraz Kozaczyzny przeciwko ekspansji Imperium Osmańskiego.
MIESIĄC SZTURMÓW
2 września armia Osmana II stanęła pod Chocimiem. Rozpoczęły się szturmy. Osmańskie wojska próbowały przełamać umocnienia obozu, ale napotykały na silny opór piechoty, artylerii i jazdy Rzeczypospolitej. Kozacy prowadzili śmiałe wypady poza obóz, atakując pozycje i zaplecze przeciwnika.
Nie była to jedna wielka bitwa. Chocim był trwającą od 2 września do 9 października operacją oblężniczą, w której ogromną rolę odegrały fortyfikacje, artyleria, morale, logistyka i czas.
Ogromna armia sułtana potrzebowała ogromnych ilości żywności i paszy. Każdy kolejny dzień oznaczał nowe straty, choroby, niedostatki i coraz większe problemy z zaopatrzeniem. Przewaga liczebna Osmanów zaczynała tracić znaczenie.
ŚMIERĆ CHODKIEWICZA
24 września zmarł Jan Karol Chodkiewicz. Hetman był ciężko chory i wyczerpany wielotygodniową kampanią.
Dowództwo przejął Stanisław Lubomirski, a wojska Rzeczypospolitej i Kozacy nadal bronili swoich pozycji. Chodkiewicz odszedł, ale armia, którą dowodził, nie ustąpiła.
SUŁTAN NIE PRZESZEDŁ
Osman II nadal liczył na przełamanie. Podejmowano kolejne szturmy, ale obóz Rzeczypospolitej pozostawał niezdobyty.
Tymczasem nadchodziła jesień. Rosły problemy z zaopatrzeniem, a warunki prowadzenia działań stawały się coraz trudniejsze. Badania poświęcone kampanii wskazują na znaczenie głodu, niedostatków oraz pogarszającej się pogody dla sytuacji obu armii.
Sułtan znalazł się przed trudnym wyborem. Kontynuowanie oblężenia oznaczało ryzyko dalszych strat bez gwarancji przełamania.
9 października 1621 roku zawarto pokój. Rzeczpospolita nie zniszczyła armii osmańskiej i nie odniosła klasycznego zwycięstwa w walnej bitwie.
Ale osiągnęła najważniejszy cel strategiczny: zatrzymała ofensywę. Armia sułtana nie zdobyła Chocimia. Nie przeszła przez Dniestr.
CHOCIM — ZWYCIĘSTWO PRZEZ ZATRZYMANIE
Chocim pokazuje, że przewaga liczebna sama w sobie nie gwarantuje zwycięstwa. Chodkiewicz wykorzystał teren, fortyfikacje, artylerię i czas. Kozacy Sahajdacznego uzupełnili tę strategię śmiałymi wypadami. Polacy i Litwini utrzymali linię obrony mimo ogromnej przewagi przeciwnika.
Było to zwycięstwo przede wszystkim strategiczne i obronne. Nie polegało na podboju. Polegało na uniemożliwieniu przeciwnikowi osiągnięcia jego celu. I właśnie dlatego Chocim ma znaczenie wykraczające poza samą kampanię 1621 roku.
CHOCIM A KRYZYS IMPERIUM OSMAŃSKIEGO
Nieudana kampania miała również konsekwencje dla samego Imperium Osmańskiego.
Historyk Baki Tezcan wskazuje na związek między słabym wynikiem armii osmańskiej podczas oblężenia Chocimia a późniejszym kryzysem politycznym, który doprowadził do obalenia i zabójstwa Osmana II w 1622 roku. Nie oznacza to, że Chocim był jedyną przyczyną kryzysu, ale kampania ujawniła poważne napięcia w strukturach politycznych i wojskowych imperium.
Chocim okazał się więc nie tylko zwycięstwem obronnym Rzeczypospolitej. Stał się również jednym z wydarzeń, które wpisały się w głębszą transformację Imperium Osmańskiego w XVII wieku.
DZIEDZICTWO CHOCIMIA
Chocim 1621 ma szczególne znaczenie także dlatego, że pokazuje wielonarodowy charakter Rzeczypospolitej. Polacy, Litwini i Kozacy (Ukraińcy) znaleźli się po tej samej stronie frontu mimo istniejących między nimi konfliktów politycznych i interesów.
Wspólnie zatrzymali jedną z największych potęg militarnych ówczesnego świata.
Pół wieku później, w 1673 roku, pod Chocimiem ponownie zwyciężyły wojska Rzeczypospolitej — tym razem dowodzone przez hetmana Jana Sobieskiego. Ale pierwszy wielki chocimski sprawdzian przyszedł w 1621 roku.
To wtedy, po klęsce pod Cecorą, Rzeczpospolita stanęła w obliczu wielkiej armii sułtana. I przetrwała.
Chocim nie był zwycięstwem przez podbój. Był zwycięstwem przez zatrzymanie. Nad Dniestrem w 1621 roku historia zapisała prostą, ale niezwykle ważną lekcję: kiedy obrońcy potrafią współdziałać, wykorzystać teren, czas i własne atuty, mogą zatrzymać nawet znacznie potężniejszego przeciwnika.
Armia sułtana przyszła pod Chocim po zwycięstwo. Nie zdobyła go. I nie przeszła dalej.
Włodzimierz Iszczuk
Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę
Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”
Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”
Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”
JAKĄ PRZYSZŁOŚĆ DLA UKRAINY, POLSKI I EUROPY PRZYGOTOWYWAŁA ROSJA?
Zobacz nasz film „Wojna na Ukrainie. Plan ludobójstwa zatwierdził osobiście Putin”
Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️
Jak Merkel podhodowała nowego Führera w Moskwie?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „PĘTLA GAZOWA KREMLA: NORD STREAM 2 WPĘDZIŁ EUROPĘ W PUŁAPKĘ”
Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NAJNOWSZY NUMER NASZEGO CZASOPISMA
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”
ZOBACZ TAKŻE:
Wybory w Saksonii-Anhalt przyniosły polityczne trzęsienie ziemi, którego skutki mogą wykraczać daleko poza granice jednego niemieckiego landu. Alternatywa dla Niemiec…
To jedna z najbardziej prowokacyjnych tez Normana Daviesa. Brytyjski historyk przekonuje, że współczesna polska tożsamość nie jest prostą kontynuacją tradycji…
W Rosji Józef Stalin nie znika z przestrzeni publicznej. Przeciwnie – wraca na piedestały. Powstają nowe pomniki, popiersia i tablice,…
Radosław Sikorski apeluje o zdecydowane ograniczenie rosyjskiej obecności dyplomatycznej w państwach Unii Europejskiej. Polski minister spraw zagranicznych ocenia, że Rosja…
„Jest tylko jeden właściwy mechanizm, aby ustanowić sprawiedliwość. Uważam, że sprawiedliwość powinna zostać ustanowiona poprzez podpisanie przez Ukrainę i Polskę…