Puźniki. Pogrzeb ofiar Zbrodni Wołyńskiej – historyczny moment w relacjach polsko-ukraińskich

POGRZEB OFIAR ZBRODNI WOŁYŃSKIEJ W PUŹNIKACH, FOT. TOMASZ PACZOS/KANCELARIA SENATU RP

W dawnej wsi Puźniki na Ukrainie odbyła się uroczystość pogrzebowa ofiar jednego z ostatnich masowych mordów dokonanych na Polakach przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii. Po 80 latach od tragicznych wydarzeń ofiary zbrodni doczekały się godnego pochówku.

W ceremonii wzięli udział krewni pomordowanych, przedstawiciele najwyższych władz Polski i Ukrainy, a także liczne delegacje społeczne i samorządowe. Obecni byli m.in. Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, Tetiana Bereżna, p.o. ministra kultury i komunikacji strategicznej Ukrainy, a także przedstawiciele Sejmu, Senatu i Kancelarii Prezydenta RP.

---

Tragedia sprzed 80 lat

W nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku oddział UPA dowodzony przez Petra Chamczuka zaatakował polską wieś Puźniki na Tarnopolszczyźnie. Według różnych szacunków zamordowano od 70 do 100 mieszkańców, w tym głównie kobiety i dzieci. Wieś została doszczętnie spalona i zrównana z ziemią.

Puźniki były wówczas jednym z ostatnich miejsc masowych mordów na Polakach w ramach Zbrodni Wołyńskiej. Przez dziesięciolecia ciała ofiar spoczywały w bezimiennych mogiłach, a rodziny nie miały możliwości oddania im czci.

---

Przełom w relacjach polsko-ukraińskich

Prace poszukiwawcze w Puźnikach rozpoczęła Fundacja „Wolność i Demokracja” w 2022 roku. Proces nabrał tempa po powołaniu Grupy Roboczej ds. Dialogu Historycznego, której współprzewodniczył Paweł Kowal. Spotkanie inaugurujące jej działalność odbyło się w grudniu 2024 roku we Lwowie.

Po latach trudnych negocjacji 8 stycznia 2025 roku władze Ukrainy wydały zgodę na rozpoczęcie prac ekshumacyjnych, które trwały od 23 kwietnia do 10 maja.

W ich wyniku odnaleziono szczątki 42 osób, w tym co najmniej 11 dzieci, 16 kobiet i 10 mężczyzn. Archeolodzy i eksperci odkryli również 172 przedmioty osobiste, które mogą pomóc w identyfikacji ofiar.

– Jestem tu dziś z rodzinami ofiar i ocalałymi, którzy przez dziesięciolecia czekali na ten moment. Rozumiem ból, jaki towarzyszył Wam przez te lata, gdy nie mogliście zapalić znicza na grobie swoich bliskich. Dziś wreszcie to elementarne pragnienie może się spełnić – mówiła ministra kultury Marta Cienkowska.

Podziękowała także władzom Ukrainy za współpracę:
– Wiem, że w Ukrainie są ludzie, którzy postrzegają UPA jako formację walczącą o niepodległość przeciwko Sowietom. Właśnie dlatego tak ważna była Wasza determinacja, by przekonać swoich rodaków, że ekshumacje nie mogą czekać na koniec wojny. To wymagało odwagi i dobrej woli.

---

Nowy standard współpracy

Minister Cienkowska podkreśliła, że wspólne prace ekshumacyjne wyznaczają nowy standard w relacjach polsko-ukraińskich.
– Pokazaliśmy, że nawet w tak trudnych kwestiach polityki historycznej można działać z szacunkiem i zrozumieniem. To ważny krok ku przyszłości, w której podobne uroczystości odbędą się w innych miejscach Wołynia i Galicji – zaznaczyła.

Prace były koordynowane przez Fundację „Wolność i Demokracja”, przy udziale ekspertów Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Instytutu Pamięci Narodowej i archeologów z firmy „Wołyńskie Starożytności”. Całość została sfinansowana z budżetu polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Trwa obecnie analiza genetyczna szczątków. Badania DNA, oparte na próbkach pobranych od 50 krewnych ofiar, mają pomóc w identyfikacji zamordowanych. Proces potrwa do końca 2025 roku.

---

Symboliczny pogrzeb

Podczas uroczystości uczestnicy modlili się przy trumnach ofiar, które po dekadach milczenia mogły wreszcie spocząć w godnym miejscu.

W polskiej delegacji obecni byli m.in.: Małgorzata Kidawa-Błońska, marszałkini Senatu RP; Paweł Kowal, przewodniczący Rady ds. Współpracy z Ukrainą; Marcin Przydacz, szef Biura Polityki Międzynarodowej w Kancelarii Prezydenta RP; Karol Polejowski, wiceprezes IPN; Michał Dworczyk, poseł do Parlamentu Europejskiego; Piotr Gliński, poseł na Sejm RP; Piotr Łukasiewicz, chargé d’affaires RP w Ukrainie, oraz Anna Nowakowska, Konsul Generalna RP w Łucku.

Uroczystość miała nie tylko wymiar symboliczny i religijny, ale także polityczny – była świadectwem, że w obliczu wojny i trudnej historii możliwa jest współpraca na rzecz prawdy i pojednania.

Jagiellonia.org
Opracowanie na podstawie komunikatu serwisu gov.pl

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „GEOPOLITYKA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Koniec Pax Americana? Polityka Trumpa popycha świat w otchłań chaosu”

Kapitulacja USA?
„PLAN POKOJOWY” TRUMPA TO PRZEPIS NA GLOBALNY CHAOS

Samobójstwo Zachodu?
JEŚLI PUTIN WYGRA, ZMOBILIZUJE UKRAIŃCÓW PRZECIW EUROPIE

To jest nasza wojna!
UKRAINA TO DOPIERO PIERWSZY FRONT ROSYJSKIEJ WOJNY PRZECIWKO ZACHODOWI

Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę

Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”

Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”

Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”

Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️

Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ

Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022” 

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”

ZOBACZ TAKŻE: