„Nowy Prometeizm 2.0” przeciw imperium. Jewhen Mahda proponuje strategiczny sojusz Polski i Ukrainy

W czasie gdy Rosja próbuje odbudować swoje imperium siłą, w Europie Środkowo-Wschodniej pojawiają się koncepcje, które starają się odpowiedzieć na to wyzwanie w sposób długofalowy i strategiczny. Jedną z najciekawszych propozycji przedstawił ukraiński politolog Jewhen Mahda, który zaproponował ideę „Nowego Prometeizmu 2.0” – programu pogłębionej współpracy Polski i Ukrainy w obliczu rosyjskiej presji.

Nie jest to próba odtworzenia przedwojennej doktryny w jej historycznej formie. To raczej próba nadania jej nowej treści – dostosowanej do realiów XXI wieku. Innymi słowy: Mahda używa historycznego symbolu, aby zaproponować nową strategię geopolityczną dla regionu.

Problem polega jednak na czymś innym. W Polsce niemal nikt o tych propozycjach nie słyszał.

A szkoda – bo dyskusja o nich powinna toczyć się w centrum naszej debaty strategicznej.

PROMETEIZM – IDEA WALKI Z ROSYJSKIM IMPERIALIZMEM

Aby zrozumieć sens koncepcji Mahdy, trzeba przypomnieć historyczne korzenie prometeizmu.

Idea ta powstała w okresie międzywojennym i była związana przede wszystkim z myślą polityczną marszałka Józef Piłsudski. Prometeizm zakładał wspieranie narodów znajdujących się pod panowaniem Rosji – zarówno w imperium carskim, jak i później w Związku Sowieckim – w ich dążeniach do niepodległości.

Polska polityka prometejska wychodziła z prostego założenia geopolitycznego:
Rosja jest groźna tak długo, jak długo pozostaje imperium.

Jeżeli jednak narody zniewolone przez Moskwę odzyskają suwerenność, rosyjskie imperium przestanie być zdolne do ekspansji.

Dlatego II Rzeczpospolita wspierała ruchy narodowe wśród Gruzinów, Azerów, Tatarów, Ukraińców czy narodów Kaukazu. W Warszawie działały emigracyjne ośrodki polityczne, organizacje i instytuty badawcze zajmujące się narodami zniewolonymi przez Moskwę.

Dzisiejsza sytuacja w wielu aspektach przypomina tamten moment historii: Rosja ponownie próbuje odbudować swoją strefę wpływów, a państwa regionu ponownie muszą szukać sposobów na wspólne przeciwstawienie się imperialnej polityce Kremla.

Właśnie w tym kontekście Mahda proponuje „Prometeizm 2.0”.

PROMETEIZM XXI WIEKU – STRATEGIA WSPÓŁPRACY WARSZAWY I KIJOWA

Zdaniem Jewhen Mahda fundamentem bezpieczeństwa Europy Środkowo-Wschodniej powinna być strategiczna współpraca Polski i Ukrainy.

Nie chodzi wyłącznie o deklaracje polityczne czy symboliczne gesty solidarności. Chodzi o budowę realnego systemu współpracy, który uczyni region odpornym na rosyjską presję – militarną, gospodarczą i informacyjną.

Mahda przedstawia swoją koncepcję w postaci dziesięciu punktów.

1. Wzmocnienie regionalnych formatów współpracy

Pierwszym krokiem powinno być ożywienie istniejących struktur współpracy, takich jak Trójkąt Lubelski (Polska–Ukraina–Litwa) oraz większa koordynacja państw regionu w ramach Bukareszteńska Dziewiątka.

Nie chodzi jednak o same spotkania dyplomatyczne. Chodzi o realną zdolność działania: wspólne projekty wojskowe, konsultacje strategiczne i budowę regionalnej odporności na rosyjskie zagrożenia.

2. Wspólna narracja antyimperialna

Według Mahdy walka o bezpieczeństwo toczy się nie tylko na polu militarnym.

Toczy się również w sferze idei, pamięci historycznej i interpretacji wydarzeń.

Państwa regionu powinny przestać jedynie reagować na narracje płynące z Moskwy czy Berlina. Powinny zacząć mówić własnym głosem i budować wspólną opowieść o historii oraz przyszłości Europy Środkowo-Wschodniej.

3. Wspólna obecność w krajach globalnego Południa

Polska i Ukraina należą do największych producentów żywności na świecie.

Współpraca w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego mogłaby stać się narzędziem budowania wpływów w Afryce i Azji. Region mógłby występować tam jako stabilny partner gospodarczy – alternatywa wobec rosyjskich i chińskich wpływów.

4. „Stalowy jeż Europy”

Mahda używa sugestywnej metafory: Europa Środkowo-Wschodnia powinna stać się „stalowym jeżem”.

Oznacza to region tak silnie uzbrojony i technologicznie rozwinięty – zwłaszcza w zakresie systemów dronowych i nowoczesnych technologii wojskowych – że potencjalny agresor z góry uzna atak za zbyt kosztowny.

Innymi słowy: odstraszanie ma stać się realną polityką, a nie tylko deklaracją.

5. Odporność informacyjna

Rosja prowadzi wojnę nie tylko na froncie, ale również w przestrzeni informacyjnej.

Dlatego konieczna jest budowa systemowych mechanizmów przeciwdziałania dezinformacji: wspólnych analiz, instytucji monitorujących operacje wpływu oraz narzędzi chroniących debatę publiczną przed manipulacją.

6. Bezpieczeństwo energetyczne

Kolejnym elementem jest dalsza dywersyfikacja źródeł energii.

Uzależnienie od rosyjskich surowców zawsze było jednym z głównych instrumentów nacisku Kremla. Uniezależnienie się od nich to warunek rzeczywistej suwerenności politycznej.

7. Wspólne projekty infrastrukturalne

Mahda podkreśla także znaczenie infrastruktury.

Odbudowa Ukrainy po wojnie powinna być nie tylko projektem humanitarnym, lecz także strategicznym – tworzącym gęstą sieć powiązań transportowych, logistycznych i gospodarczych między krajami regionu.

Im więcej wspólnych interesów, tym silniejsza stabilność polityczna.

8. Zarządzanie sporami historycznymi

Relacje polsko-ukraińskie nie są wolne od trudnych tematów historycznych.

Mahda proponuje ich instytucjonalizację – czyli stałą współpracę ekspertów, historyków i analityków. Chodzi o to, aby spory rozwiązywać spokojnie na poziomie eksperckim, zanim zostaną wykorzystane przez polityków lub propagandę.

9. Wspólna komunikacja strategiczna

Polska i Ukraina powinny także budować wspólne kanały komunikacyjne i koordynować przekaz informacyjny wobec partnerów międzynarodowych.

W epoce wojny informacyjnej komunikacja staje się jednym z najważniejszych narzędzi polityki.

10. Demokratyczna Białoruś i Mołdawia

Ostatni punkt najbardziej bezpośrednio nawiązuje do klasycznego prometeizmu.

Mahda podkreśla znaczenie wspierania procesów narodowych i demokratycznych na Białorusi oraz w Mołdawii. Bez suwerennej Białorusi – twierdzi – nie będzie trwałego bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej.

STRATEGIA, O KTÓREJ W POLSCE PRAWIE SIĘ NIE MÓWI

Sam autor przyznaje, że jego dziesięć punktów nie wyczerpuje tematu. To raczej punkt wyjścia do szerokiej dyskusji o przyszłości regionu oraz o roli „ambitnych i zaufanych sojuszników”.

Co ciekawe, bezpośrednie nawiązanie do klasycznego prometeizmu pojawia się właściwie tylko w ostatnim punkcie.

Jednak sam termin jest na tyle pojemny, że może stać się symbolem nowej polityki regionalnej – wzmacniania podmiotowości państw Europy Środkowo-Wschodniej wobec potęg zewnętrznych.

W czasach gdy Rosja ponownie próbuje narzucić regionowi logikę imperium, takie myślenie nie jest historyczną ciekawostką.

Może okazać się jedną z najważniejszych idei strategicznych naszej epoki.

W czasie, gdy część polskiej prawicy oraz antyzachodnia, antyukraińska pseudoprawica walczą o elektorat zatruty rosyjską propagandą i podsycaną nienawiścią do Ukrainy, strategiczne myślenie o bezpieczeństwie państwa schodzi w Polsce na dalszy plan. Tymczasem w realnym świecie geopolityki nie chodzi już o wybór między różnymi koncepcjami politycznymi. Chodzi o przetrwanie – o to, czy Polska wraz z Ukrainą zbuduje system bezpieczeństwa zdolny powstrzymać rosyjskie imperium, zanim Kreml spróbuje ponownie sięgnąć po scenariusz przemocy wobec narodów Europy Środkowo-Wschodniej.

Jagiellonia.org

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „HISTORIA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Russkij mir. Imperium kłamstw, despotyzmu i zniewolenia”

Kapitulacja USA?
„PLAN POKOJOWY” TRUMPA TO PRZEPIS NA GLOBALNY CHAOS

Samobójstwo Zachodu?
JEŚLI PUTIN WYGRA, ZMOBILIZUJE UKRAIŃCÓW PRZECIW EUROPIE

To jest nasza wojna!
UKRAINA TO DOPIERO PIERWSZY FRONT ROSYJSKIEJ WOJNY PRZECIWKO ZACHODOWI

Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę

Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”

Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”

Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”

Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️

Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ

Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „GEOPOLITYKA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Koniec Pax Americana? Polityka Trumpa popycha świat w otchłań chaosu”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022” 

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”

ZOBACZ TAKŻE: