Moskwa w ogniu. Gdy chan krymski upokorzył carstwo moskiewskie
24 maja 1571 roku wojska chana krymskiego Dewleta I Gireja stanęły pod murami Moskwy. Chwilę później stolica państwa moskiewskiego zamieniła się w piekło. Ogień trawił drewnianą zabudowę z niszczycielską siłą, a potężny wiatr rozprzestrzeniał płomienie na kolejne dzielnice. Płonęły przedmieścia, posady, Ziemlane Miasto, dwory carskie i tysiące domów. Nad Moskwą unosiły się kłęby dymu, a samo serce moskiewskiego imperium pogrążyło się w chaosie i przerażeniu.
MIASTO, KTÓRĘ MARZYŁO O IMPERIUM
Wyprawa krymska nie była przypadkowym najazdem. Była odpowiedzią na narastającą agresję Moskwy wobec sąsiadów i coraz bardziej imperialną politykę carstwa. Relacje między Chanat Krymski a państwem moskiewskim od lat ulegały gwałtownemu pogorszeniu. Moskwa łamała wcześniejsze porozumienia zawarte z dynastią Girejów, organizowała wyprawy przeciw ziemiom krymskim i coraz wyraźniej demonstrowała ambicje dominacji nad regionem.
Dodatkowym źródłem napięcia były roszczenia Moskwy do szczególnego statusu „trzeciego Rzymu” oraz budowania własnej imperialnej mitologii po uzyskaniu wątpliwej legitymizacji religijnej od patriarchatu konstantynopolitańskiego. W połowie XVI wieku konflikt przestał być już rywalizacją graniczną — stawał się wojną o wpływy i dominację we wschodniej Europie.
DZIEŃ, W KTÓRYM ZAPŁONĘŁA MOSKWA
Armia Dewleta I Gireja uderzyła błyskawicznie. Krymscy Tatarzy rozbili moskiewskie przedmieścia i doprowadzili do katastrofalnego pożaru. Drewniana zabudowa miasta okazała się śmiertelną pułapką. Ogień rozprzestrzeniał się tak szybko, że ogromna część miasta spłonęła praktycznie w ciągu jednego dnia.
Źródła historyczne opisują sceny masowej paniki, ucieczek i śmierci tysięcy mieszkańców. Setki ulic zostały zamienione w morze ognia. Tysiące ludzi trafiły do niewoli. Moskwa — która już wtedy budowała własny mit niezwyciężonego centrum „zbierania ziem ruskich” — została sprowadzona do roli bezbronnej ofiary.
Chan nie zdobył samego Kremla. Kamienne fortyfikacje pozostawały trudną do sforsowania przeszkodą, a celem wyprawy było przede wszystkim ukaranie przeciwnika, demonstracja siły i zdobycie łupów. Jednak polityczny i psychologiczny efekt tego uderzenia był gigantyczny. Moskwa otrzymała sygnał, że jej imperialne ambicje mogą zakończyć się katastrofą.
IMPERIUM, KTÓRE NIGDY NIE PORZUCIŁO SWOICH AMBICJI
Historia nie zna trybu przypuszczającego. Ale patrząc dziś na agresywną politykę współczesnej Rosja — na wojny przeciw sąsiadom, terror wobec ludności cywilnej, niszczenie ukraińskich miast i próbę odbudowy imperialnej strefy wpływów — trudno nie zadać pytania: co by było, gdyby tamten cios okazał się dla Moskwy ostateczny?
Być może Europa uniknęłaby kolejnych stuleci ekspansji moskiewskiego imperializmu. Być może nie doszłoby do rozbiorów, podbojów, deportacji narodów i niezliczonych zbrodni popełnianych pod sztandarem „zbierania ziem” i budowy imperium.
Dzieje Moskwy pokazują bowiem pewną niezmienną prawidłowość: każde ustępstwo wobec imperialnej agresji rodziło kolejną falę przemocy. Każda słabość sąsiadów była przez Kreml odczytywana jako zaproszenie do dalszej ekspansji.
Pożar Moskwy z 1571 roku pozostaje więc nie tylko historyczną ciekawostką. To również przypomnienie, że nawet najbardziej agresywne imperia nie są niezwyciężone — a pycha i żądza dominacji mogą obrócić się przeciwko tym, którzy próbują podporządkować sobie innych.
Włodzimierz Iszczuk
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „HISTORIA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Russkij mir. Imperium kłamstw, despotyzmu i zniewolenia”
Kapitulacja USA?
„PLAN POKOJOWY” TRUMPA TO PRZEPIS NA GLOBALNY CHAOS
Samobójstwo Zachodu?
JEŚLI PUTIN WYGRA, ZMOBILIZUJE UKRAIŃCÓW PRZECIW EUROPIE
To jest nasza wojna!
UKRAINA TO DOPIERO PIERWSZY FRONT ROSYJSKIEJ WOJNY PRZECIWKO ZACHODOWI
Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę
Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”
Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”
Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”
Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️
Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ
Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE „GEOPOLITYKA” NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU: „Koniec Pax Americana? Polityka Trumpa popycha świat w otchłań chaosu”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022”
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”
ZOBACZ TAKŻE:
Ukraina, mimo trwającej od ponad czterech lat pełnoskalowej wojny z Rosją, pozostaje jednym z najważniejszych partnerów gospodarczych Polski. Najnowsze dane…
Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie nie tylko zburzyła dotychczasowy porządek bezpieczeństwa w Europie. Obnażyła również, jak wielu polskich ekspertów od geopolityki…
Wyobraźmy sobie, że spełniły się najdalej idące postulaty środowisk, które od lat przekonują Polaków, iż ich największymi wrogami są Ukraińcy…
Europa coraz wyraźniej dostrzega to, o czym Jagiellonia.org ostrzega od lat. Wojna przeciwko Ukrainie nie jest dla Kremla celem samym…
Konflikt, który wybuchł między Wołodymyrem Zełenskim a Karolem Nawrockim po niefortunnej decyzji strony ukraińskiej o nadaniu elitarnej jednostce sił specjalnych…
Wołodymyr Zełenski opublikował w serwisie X fragment swojego wystąpienia do europejskich przywódców, podkreślając, że bezpieczeństwo i przyszłość wolnej Europy zależą…