Jerzy Giedroyć – twórca idei nowoczesnej Polski. Senat ogłasza rok 2026 jego Rokiem

14 maja Senat RP jednogłośnie uchwalił, że rok 2026 zostanie ustanowiony Rokiem Jerzego Giedroycia – wybitnego intelektualisty, redaktora, wizjonera, którego działalność wywarła ogromny wpływ na powojenną polską myśl polityczną, kulturę i dialog z sąsiadami.

Decyzja Senatu ma wymiar symboliczny i historyczny – w 2026 roku przypada 120. rocznica urodzin Jerzego Giedroycia, a także 80-lecie powstania Instytutu Literackiego, legendarnego ośrodka niezależnej refleksji politycznej i wolności słowa, który przez dekady działał na emigracji.

W uchwale podkreślono, że Giedroyć „całe życie poświęcił sprawie wolności i demokracji”. Założony przez niego Instytut Literacki i redagowana przez dziesięciolecia paryska „Kultura” od 1947 roku była nie tylko głosem polskiej emigracji, ale i symbolem niezłomnej myśli niepodległościowej w świecie podzielonym przez żelazną kurtynę.

Senatorowie przypomnieli, że działalność Giedroycia miała „ogromne znaczenie dla opozycji demokratycznej i transformacji ustrojowej w Polsce”. Jego zaangażowanie na rzecz pluralizmu, wolności słowa i współpracy międzynarodowej było nieocenione.

Na łamach „Kultury” publikowali najwybitniejsi pisarze i intelektualiści: Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz, Andrzej Bobkowski. Ale „Kultura” to nie tylko literatura – to przede wszystkim myśl polityczna, która promowała współpracę Polski z Litwą, Ukrainą i Białorusią jako fundament bezpieczeństwa i stabilizacji w Europie Wschodniej.

Giedroyć zmarł w 2000 roku w Paryżu, pozostawiając po sobie ogromne dziedzictwo ideowe. „Jego dorobek pozostaje ważnym elementem tożsamości nowoczesnej i otwartej Polski” – zaznacza uchwała Senatu.

GIEDROYĆ I UKRAINA. DIALOG PONAD GRANICAMI, PONAD CZASEM

Wśród tematów najbliższych Jerzemu Giedroyciowi Ukraina zajmowała szczególne miejsce. Jego „wschodni projekt”, dziś najczęściej kojarzony z doktryną ULB (Ukraina, Litwa, Białoruś), nie był jedynie teorią – stał się realną koncepcją geopolityczną, która po 1991 roku zaczęła kształtować fundamenty polskiej polityki zagranicznej.

Nowa książka poświęcona tej tematyce jest próbą uporządkowania ukraińskich wątków obecnych w środowisku Instytutu Literackiego. Autorzy – zarówno polscy, jak i ukraińscy – „dorobek Giedroycia i ‘Kultury’ pokazują głównie przez pryzmat osób, które ten dorobek współtworzyły, inspirowały go lub z niego czerpały.”

Po II wojnie światowej wokół Redaktora zgromadzili się ludzie, dla których relacje polsko-ukraińskie były priorytetem. W tekstach Juliusza Mieroszewskiego, Józefa Łobodowskiego, Jerzego Stempowskiego i Bohdana Osadczuka odnaleźć można konkretną wizję przyszłości, opartą na rozrachunku ze wspólną historią i budowie dobrosąsiedzkich relacji jako podstawy trwałej stabilizacji w regionie. „Z ich tekstów wypływała konkretna wizja, która stała się wizytówką Maisons-Laffitte.”

W tomie obecni są również ci, którzy przed wojną kształtowali „wschodnie fascynacje” Redaktora – m.in. Adolf Bocheński, Włodzimierz Bączkowski, związani z „Biuletynem Polsko-Ukraińskim” oraz redagowanymi przez Giedroycia pismami „Bunt Młodych” i „Polityka”.

Nie zabrakło także tych, których działalność już w wolnej Polsce nawiązywała do ducha „Kultury” – Jacek Kuroń, Ryszard Torzecki, Bohdan Skaradziński – promotorzy polsko-ukraińskiego dialogu na płaszczyźnie politycznej i naukowej.

Warto dziś przypomnieć, że to właśnie w „Kulturze” narodziła się idea partnerstwa Polski z jej wschodnimi sąsiadami – nie jako gest sentymentalny, lecz jako strategiczna koncepcja, wynikająca z głębokiego zrozumienia historii, geopolityki i konieczności przezwyciężenia dawnych traum.

Jagiellonia.org

To jest nasza wojna!
UKRAINA TO DOPIERO PIERWSZY FRONT ROSYJSKIEJ WOJNY PRZECIWKO ZACHODOWI

Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę

Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”

Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”

Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”

Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️

Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ

Rosja to więzienie narodów!
KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „DYPLOMACJA XXI WIEKU. Nowy ład światowy wykuwa się na Ukrainie”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „Rosyjski antyświat. Polityka na krawędzi apokalipsy”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022” 

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”

ZOBACZ TAKŻE: