Historia kniahini Olgi

„KSIĘŻNA OLGA ZE SWOIM WNUKIEM WŁODZIMIERZEM ODPROWADZA SWOJEGO SYNA, KSIĘCIA ŚWIATOSŁAWA, PODCZAS KAMPANII WOJSKOWEJ PRZECIWKO WIATYCZOM 964”, ARTUR ORLENOW

Według kolejnej legendy przyszła kniahini spotkała kniazia Igora podczas polowania nad rzeką w pobliżu Pskowa. Widząc piękną nieznajomą, książę postanowił ją posiąść. Należy dodać, że w tamtych czasach poganie uważali za zaszczyt dzielić łoże z kniaziem, jednak Olga odmówiła. Wkrótce wuj Igora kniaź Oleg przybył do niej, by poprosić ją, aby ta została żoną jego siostrzeńca.

Olga przez cały czas małżeństwa ingerowała w sprawy państwowe. Okazało się to później ogromną zaletą. Igor, opuszczając Kijów, mógł bez wahania powierzyć żonie zarządzanie jego ziemiami.

Szczęśliwe życie małżeńskie Igora i Olgi wkrótce dobiegło końca. W 945 roku książę Igor udał się na wyprawę na ziemie Drewlan po to, aby zebrać od nich daninę. Była ona większa niż wszystkie poprzednie, co bardzo oburzyło plemię. Igor został schwytany i przywiązany za pomocą lin do dwóch zakrzywionych drzew. Do jednego – za ręce, do drugiego – za nogi. Drzewa prostując się rozerwały ciało Igora. Kniaż został pochowany pod wysokim kurhanem w pobliżu miejsca kaźni. Tarczę i miecz Igora Drewlanie wrzucili do Dniepru.

Słowiańskie tradycje tamtych czasów głosiły, że zwycięzca miał prawo ubiegać się o majątek i status polityczny przeciwnika pokonanego w bitwie. Drewlanie wysłali więc do Olgi swoich posłów, którzy poinformowali ją o egzekucji męża. Olga początkowo była załamana śmiercią męża, ale nie okazała wrogom swoich łez i chwilowej słabości. Posłowie zaproponowali Oldze poślubienie ich kniazia Mała. Nie ujawniając swojego planu, Olga zgodziła się na ich propozycję. Kazała im przybyć po nią następnego ranka, aby mogła przyjąć ich ze wszystkimi słowiańskimi honorami. Zachęceni tymi słowami posłowie odeszli. Księżna nakazała wykopać duży dół na dziedzińcu przy dworze książęcym. Następnego ranka książęcy wysłannicy przybyli po Drewlan, aby zaprowadzić ich do Olgi. Byli niesieni do pałacu książęcego zgodnie ze zwyczajem w łodzi, którą przypłynęli. Posłowie zostali uroczyście przeniesieni po dziedzińcu, a następnie wrzuceni wraz z łodzią do wykopanego wcześniej dołu, w którym zostali żywcem zasypani ziemią.

Przez całe życie Olga była lojalna wobec Igora, po jego śmierci nie wyszła już nigdy za mąż, a jej jedynym pragnieniem była chęć zemsty. Kniahini Olga jeszcze kilkakrotnie zemściła się na Drewlanach za śmierć swojego męża. Wysłała wiadomość do Drewlan, którzy jeszcze nie wiedzieli jaki los spotkał ich pierwszą delegację. Olga poprosiła o wysłanie do niej kolejnych posłów, najlepszych mężów drewlińskich, aby ci eskortowali ją do księcia Mała. Drewlanie bardzo szybko odpowiedzieli i wysłali do Olgi najlepszych swoich przedstawicieli. Po odbyciu przez nich długiej drogi zostali poproszeni o umycie się w łaźni przed spotkaniem z kniahinią. Łaźnia została następnie podpalona i spłonęła doszczętnie wraz z członkami drugiej delegacji Drewlan.

Zanim Olga osobiście udała się do Drewlan, wysłała im kolejną wiadomość, w której poinformowała, iż wysłane do niej delegacje zostały uroczyście przyjęte. Ona sama zadeklarowała przyjęcie zaproponowanych wcześniej warunków. Udała się do ksiącia Mała. Przybywając na miejsce, w którym zginął Igor nakazała nasypać nad jego grobem duże wzgórze. Opłakując kniazia odprawiła nad nim tryznę – obrzęd pogrzebowy w religii Słowian. Następnie urządzono ucztę pogrzebową, podczas której wojowie Olgi zabili wszystkich pijanych członków plemienia.

Po powrocie do Kijowa w 946 roku Olga zebrała wojsko i wyruszyła na wyprawę wojenną na miasta należące do Drewlan. Kniahini z dużym oddziałem zbrojnym obległa ich stolicę – Iskorosten. Olga w zamian za odstąpienie od oblężenia poprosiła Drewlan o zebranie trzech gołębi i trzech wróbli z każdego dworu. Łatwowierni Drewlanie zgodzili się na zaproponowane przez nią warunki. Olga nakazała następnie przywiązać zapalone krzesiwo do kończyn ptaków, które wracając do swoich domów rozniosły płomienie po osadzie Drewlan, całkowicie ją niszcząc.

Według legendy, w bitwie pod Iskorostenem, jej młody syn Światosław jako pierwszy rzucił włócznią. Ponieważ był jeszcze zbyt mały, włócznia przeleciała mniej niż metr i spadła na ziemię, jednak był to znak dla wojska, aby rozpocząć natarcie.

Gdy zginął Igor, jego syn Światosław miał trzy lata. Olga zaczęła rządzić w jego imieniu jako regentka. Drużyna książęca bez sprzeciwu uznała jej władzę. Mijały lata. Stosunki z innymi księstwami należało uregulować nie tylko na drodze wojennej, ale także dyplomatycznej. W tym czasie, na południu Rusi, wiele państw przyjęło chrześcijaństwo. Olga rozumiała znaczenie tej religii dla osiągnięcia pokoju, jednak najpierw sama chciała zostać ochrzczona. W tym celu udała się do Cargradu na spotkanie z cesarzem Konstantynem VII Bagrjanorodnym, podczas którego ten zwrócił uwagę na otwarty umysł, mądrość i piękno kniahini. Konstantyn powiedział do niej: Jesteś godna panowania w tym mieście z nami. Olga odpowiedziała: Jestem poganką. Jeśli chcesz mnie ochrzcić, zrób to sam. Jeśli nie, to nie chcę się ochrzcić. Konstantyn zgodził się. Wraz z patriarchą Polieuktem ochrzcił ją, nadając jej nowe chrześcijańskie imię – Helena. Po chrzcie cesarz zaproponował Oldze, aby ta została jego żoną, na co księżna odpowiedziała: Jak możesz posiąść mnie, jeśli sam mnie ochrzciłeś i nazwałeś chrzestną córką? Przecież chrześcijanie nie mają takiego prawa, sam o tym wiesz. Kanon chrześcijański nie pozwalał, aby ojciec chrzestny był mężem chrzestnej córki.

Kniahini Olga po przyjęciu chrztu przestała być okrutną władczynią. Zgodnie z chrześcijańską dogmatyką narodziła się na nowo. Wraz z chrztem księżnej rozpoczęło się stopniowe, choć powolne rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa na ziemie Rusi Kijowskiej. Wcześniej próby przyjęcia innej wiary zamiast pogańskiej były prześladowane i brutalnie powstrzymywane. Większość mieszkańców Rusi nie spieszyła się ze zmianą tradycji przodków i pozostawała wierna pogaństwu. Na rozkaz księżnej Olgi zniszczono wiele pogańskich świątyń, a zamiast nich postawiono chrześcijańskie krzyże. Później wielokrotnie próbowała nawrócić na wiarę chrześcijańską swojego syna Światosława, ale ten odmówił obawiając się rozłamu w życiu religijnym państwa i kpin ze strony swoich wojów. Jednocześnie Światosław nie sprzeciwiał się przyjmowaniu chrztu przez nich.

Olga osiedliła się w Wyszgorodzie, około dwudziestu kilometrów od stolicy. W jej głowie zaczął rodzić się plan wyzwolenia Rusi spod Kaganatu Chazarskiego założonego przez Chazarów – lud koczowniczy pochodzenia tureckiego. Państwo chazarskie kontrolowało w tamtym czasie ważne szlaki handlowe. Do płacenia trybutu zobowiązał się również władca Kijowa.

W Wyszgorodzie znajdował się ufortyfikowany zamek księżnej i pod ochroną jego załogi czuła się ona dość pewna siebie. Tym krokiem niejako zademonstrowała Chazarom, że nie rości sobie pretensji do władzy, jednak uważnie obserwowała każdy ich krok w Kijowie. Światosława wysłała do Nowogrodu, aby tam prawił rządzy. Władza kaganatu nie rozciągała się na północ i północny zachód Rusi, więc młody książę był tam bezpieczny.

Kniaź Światosław dorósł i stał się odważnym wojownikiem. W czasie jednej z wypraw zbrojnych zadał decydujący cios kaganatowi niszcząc najważniejsze ośrodki chazarskie: Itil, Samandar i Serkel. Położyło to kres państwowości chazarskiej. Kaganat po tym ciosie już nie wrócił do wcześniejszej potęgi. Jego pogrom otworzył drogę na Ruś kolejnemu groźnemu wrogowi – Pieczyniegom.

Po osiągniętym zwycięstwie pojawiło się pytanie o wybór drogi rozwoju młodego państwa. Olga zaproponowała zwrot Rusi w kierunku Bizancjum. Przewidziała ona, że przyszłość Rusi jako państwa jest możliwa tylko pod warunkiem zerwania z pogańską przeszłością, odrzucenia kultury i ideologii Chazarii lub innych wczesnych państw feudalnych.

Księżniczka Olga przeprowadziła coś w rodzaju reformy podatkowej, wyraźnie ustalając wielkość i terminy płatności daniny dla wszystkich terytoriów kontrolowanych przez Kijów. Założyła również nowe centra administracyjne zwane pohostami. W połączeniu z reformą podatkową pozwoliło to na lepszą organizację zarządzania państwem. Podczas jej panowania na terytorium Rusi Kijowskiej po raz pierwszy zaczęto budować budynki z kamienia. Pierwszą kamienną budowlą był pałac księżnej wzniesiony na Starokijowskiej Górze.

Kniaź Światosław dorósł i stał się odważnym wojownikiem. W czasie jednej z wypraw zbrojnych zadał decydujący cios kaganatowi niszcząc najważniejsze ośrodki chazarskie: Itil, Samandar i Serkel. Położyło to kres państwowości chazarskiej. Kaganat po tym ciosie już nie wrócił do wcześniejszej potęgi. Jego pogrom otworzył drogę na Ruś kolejnemu groźnemu wrogowi – Pieczyniegom.

Po osiągniętym zwycięstwie pojawiło się pytanie o wybór drogi rozwoju młodego państwa. Olga zaproponowała zwrot Rusi w kierunku Bizancjum. Przewidziała ona, że przyszłość Rusi jako państwa jest możliwa tylko pod warunkiem zerwania z pogańską przeszłością, odrzucenia kultury i ideologii Chazarii lub innych wczesnych państw feudalnych.

Księżniczka Olga przeprowadziła coś w rodzaju reformy podatkowej, wyraźnie ustalając wielkość i terminy płatności daniny dla wszystkich terytoriów kontrolowanych przez Kijów. Założyła również nowe centra administracyjne zwane pohostami. W połączeniu z reformą podatkową pozwoliło to na lepszą organizację zarządzania państwem. Podczas jej panowania na terytorium Rusi Kijowskiej po raz pierwszy zaczęto budować budynki z kamienia. Pierwszą kamienną budowlą był pałac księżnej wzniesiony na Starokijowskiej Górze.

Światosław po osiągnięciu dorosłego wieku przejął władzę nad Rusią Kijowską, jednak Olga kosztem zdobytego przez nią autorytetu nadal odgrywała ważną rolę w życiu państwa. Jej syn zajmował się głównie kampaniami wojskowymi, natomiast Olga koncentrowała się na wewnętrznych sprawach Rusi Kijowskiej. Światosław rozszerzył ziemie ruskie na wschód i południe, co wzbudziło u Olgi ogromną dumę. Zakochał się w Malusze – klucznicy swojej matki, która urodziła mu syna Włodzimierza, który w przyszłości otrzyma przydomek Wielki. Włodzimierz stał się ulubionym wnukiem kniahini Olgi. Został on zabrany matce i wysłany do babci do Kijowa.

Światosław nie zawsze podzielał poglądy i decyzje matki, ale kochał ją i szanował jej wiarę. Marzenie kniahini Olgi o dominacji chrześcijaństwa na Rusi Kijowskiej spełniło się dzięki jej wnukowi Włodzimierzowi – synowi Maluszy i księcia Światosława. To właśnie Włodzimierz Wielki dokonał tego, do czego przez długie lata dążyła wielka władczyni – ochrzcił Ruś Kijowską.

Na Placu Michajłowskim w 1911 roku odsłonięto pomnik kniahini Olgi, świętego Apostoła Andrzeja oraz Cyryla i Metodego. Kompozycja składa się z trzech marmurowych rzeźb na granitowym postamencie: w centrum znajduje się postać Olgi, po lewej stronie Apostoł Andrzej, po prawej Cyryl i Metody. Jej autorami byli rzeźbiarze Iwan Kawaleridze, Petro Snitkin i architekt Walerian Rykow.

W 1909 roku zaproponowano postawienie na placu pomnika Tarasa Szewczenki. W kręgach władzy powstał projekt budowy od Monasteru Michajłowskiego o Złotych Kopułach do Soboru Sofijskiego historycznej drogi — dwóch rzędów pomników, wśród których miały stać pomniki poświęcone założycielowi miasta – Kijowi, Olegowi, Oldze, Światosławowi. Projekt spotkał się z krytyką, jednak po to, aby zapobiec budowie pomnika Szewczenki postanowiono, że nadzwyczajne okoliczności wymagają natychmiastowej budowy tymczasowego pomnika kniahini Olgi. Środki na budowę pomnika zapewnił car Mikołaj II.

Kiedy w 1919 roku bolszewicy zajęli Kijów, postać Olgi została zrzucona. Na jej miejscu postawiono popiersie Tarasa Szewczenki. Boczne figury zostały zasłonięte. Po ich odłonięciu Szewczenko znalazł się w towarzystwie Apostoła Andrzeja, Cyryla i Metodego. W 1920 roku popiersie poety zostało usunięte, a w 1923 roku zdemontowano pozostałe figury i pozostał sam cokół. W 1996 roku pomnik został odrestaurowany. Autorami rekonstrukcji są rzeźbiarze Witalij Siwko, Mykoła Bilyk i Witalij Szyszow.

Postacie Olgi, Andrzeja, Cyryla i Metodego symbolizują etapy rozprzestrzeniania się w kraju światowej religii — chrześcijaństwa, uosabiając wydarzenia historyczne ważne dla duchowej ewolucji narodu. Koncepcja pomnika symbolizuje również pojęcia: państwo, nauka, religia.

Borys Tynka

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NAJNOWSZY NUMER NASZEGO CZASOPISMA  

WSZYSTKIE ARTYKUŁY W NAJNOWSZYM NUMERZE PRZECZYTASZ TUTAJ>>>

Obejrzyj antypolskie wystąpienie Putina!
PUTIN GROZI POLAKOM!
Podobnej retoryki używał przed inwazją na Ukrainę

Polska to Kraj Nadwiślański?
ZOBACZ NASZ FILM: „PUTIN MARZY O WSKRZESZENIU IMPERIUM ROSYJSKIEGO”

Polecamy państwa uwadze nasz film:
„PUTIN PLANOWAŁ ATAK NA POLSKĘ‼️ UKRAINA POKRZYŻOWAŁA TE PLANY”

Co Putin planował zrobić z Polską i Europą?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „WRÓG U BRAM”

JAKĄ PRZYSZŁOŚĆ DLA UKRAINY, POLSKI I EUROPY PRZYGOTOWYWAŁA ROSJA?
Zobacz nasz film „Wojna na Ukrainie. Plan ludobójstwa zatwierdził osobiście Putin”

Nadchodzi III wojna światowa❓
BEZKARNOŚĆ ROZZUCHWALA ROSJĘ❗️

Jak Merkel podhodowała nowego Führera w Moskwie?
POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZ FILM: „PĘTLA GAZOWA KREMLA: NORD STREAM 2 WPĘDZIŁ EUROPĘ W PUŁAPKĘ”

Jak pokonać Rosję?
OGLĄDAJ NASZE FILMY O STRATEGII PRZETRWANIA W WARUNKACH ROSYJSKIEJ WOJNY HYBRYDOWEJ

Rosja to więzienie narodów!

KIEDY NASTĄPI TRZECIA FAZA UPADKU IMPERIUM ZŁA?

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN GROZI POLSCE”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTIN POWINIEN BŁAGAĆ O LITOŚĆ. I WTEDY BĘDZIE NASZA ODPOWIEDŹ – TRYBUNAŁ”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „PUTINIZM. EKSPANSJA ZŁA”

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE NASZE CZASOPISMO. TEMAT NUMERU: „LUDOBÓJSTWO 2022” 

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE WYDANIE SPECJALNE NASZEGO CZASOPISMA. TEMAT NUMERU „GEOPOLITYKA”

ZOBACZ TAKŻE: