Ekspansja Rosji w Afryce. Małofiejew zastąpi Prigożina?

2013 R., PREZYDENT ROSJI WŁADIMIR PUTIN Z WIZYTĄ W DURBANIE (RPA). ŹRÓDŁO: KREMLIN.RU

W Soczi nad Morzem Czarnym, w dniach 23-24 października odbył się pierwszy w historii szczyt Rosja-Afryka. Obecność ponad 40 szefów rządów i głów państw afrykańskich (w sumie do Soczi przyjechało 10 tysięcy gości z Afryki i Rosji) potwierdza rosnące zainteresowanie Afryki współpracą z Rosją.

To było największe i najdroższe do tej pory międzynarodowe przedsięwzięcie tego typu w Rosji. Moskwa wydała na organizację szczytu 4,5 mld rubli, więcej niż na Petersburskie Forum Ekonomiczne. Szczytowi współprzewodniczyli prezydenci Rosji i Egiptu, Władimir Putin i Abd el-Fatah es-Sisi. Ten drugi dlatego, że jest obecnie przewodniczącym Unii Afrykańskiej. Na otwarciu szczytu Władimir Putin zapowiedział wielomiliardowe inwestycje i podwojenie w ciągu pięciu lat wymiany handlowej Rosji z Afryką. Moskwa chce sprzedawać do Afryki nie tylko broń, ale także zboże, maszyny rolnicze, samoloty, ciężarówki oraz produkty chemiczne i farmaceutyczne. Putin zaoferował pomoc krajom afrykańskim, m.in. w wydobyciu surowców (tego typu umowy podpisano w ostatnim czasie m.in. z Kongiem i Mozambikiem). Prezydent Rosji przypomniał też, że Moskwa umorzyła w ostatnich latach krajom afrykańskim długi z czasów sowieckich w łącznej wysokości ponad 20 mld dolarów.

Podczas szczytu zawarto kontrakty na łączną sumę 800 mld rubli (12,5 mld dolarów). Ustalono, że szczyt Rosja-Afryka będzie się odbywał raz na trzy lata. Jeśli chodzi o współpracę ekonomiczną Rosja pozostaje daleko w tyle w rywalizacji choćby z Chinami. Obroty handlowe Pekinu z krajami Afryki są obecnie 18 razy większe, niż Rosji. Wymiana handlowa Rosji z Afryką podwoiła się w ciągu ostatnich pięciu lat, a jej wartość przekroczyła 20 mld dol. Putin wyraził nadzieję, że może się ona ponownie podwoić w ciągu czterech do pięciu lat. Chiny są liderem jeśli chodzi o inwestycje w Afryce. Od 2005 roku zainwestowały w krajach na południe od Sahary ponad 300 mld dolarów. W porównaniu z Chinami Rosja wypada blado. Od 2010 do 2018 roku obroty handlowe Rosji z krajami na południe od Sahary wzrosły z 1,8 mld dolarów do 4,8 mld dolarów. W 2017 roku liderem w wymianie handlowej były Chiny (55 mld dolarów), zaś USA to tylko 25 mld dolarów. Rosja z 3 mld dolarów na dalekim 20. miejscu.

Rosja buduje pozycję największego dostawcy broni dla Afryki. Moskwa zawarła umowy wojskowe z blisko 30 krajami, z czego większość w ostatnich pięciu latach. 40 proc. rosyjskiego eksportu broni trafia do Afryki. Rosja jest głównym dostawcą broni na kontynent (ponad 30 proc.). Kremlowi zależy nie tylko na rozwoju współpracy gospodarczej, ale też na uzyskaniu możliwości wykorzystywania przez rosyjskie lotnictwo i flotę wojenną portów i baz lotniczych w niektórych krajach afrykańskich. Kreml chce też odgrywać coraz większa rolę jako polityczny mediator. Podczas szczytu w Soczi rosyjska dyplomacja zaoferowała pośrednictwo w konflikcie o wodę między Etiopią a Egiptem. Chodzi o tamę, którą buduje Etiopia na Nilu Błękitnym.

Co ciekawe, w Soczi nie było Jewgienija Prigożina, który wysyła najemników i w zamian dostaje licencje na eksploatację złóż minerałów m.in. w Sudanie i Republice Środkowoafrykańskiej. Na czoło rosyjskich oligarchów zainteresowanych Afryką wysunął się na szczycie Konstantin Małofiejew. Obiecał on doradzać trzem krajom, jak pozyskać 2,5 mld dolarów. Należąca do Małofiejewa Międzynarodowa Agencja Suwerennego Rozwoju ma działać jako konsultant dla rządów Nigru, Gwinei i Demokratycznej Republiki Konga i pomóc im pozyskać pieniądze na projekty infrastrukturalne.

Warsaw Institute

CZYTAJ WIĘCEJ W RAPORCIE SPECJALNYM>>>