51 lat temu wojska sowieckiej Rosji wraz z sojusznikami z Układu Warszawskiego zaatakowały Czechosłowację. Zdjęcia Czeskiej Agencji Telegraficznej

ROSYJSKIE CZOŁGI NA PLACU WACŁAWA W PRADZE. FOT. LIBOR HAJSKY 

W nocy z 20 na 21 sierpnia 1968 r. wojska pięciu krajów Układu Warszawskiego zaatakowały Czechosłowację. Na Kremlu potrzeba operacji przeciwko sojusznikowi była uzasadniona tym, że władze Czechosłowacji prowadziły zbyt liberalną i niezależną politykę. W Czechach i na Słowacji inwazja wojsk radzieckiej Rosji była postrzegana i do dziś jest uważana za okupację. Zginęło ponad 100 osób, a pół tysiąca zostało rannych.

Najsłynniejsze i najbardziej symboliczne zdjęcie tamtych czasów: radzieckie czołgi na centralnym placu Wacława w Pradze

Na sprzęcie wojskowym, który uczestniczył w operacji w Czechosłowacji, zastosowano białe paski. Zgodnie z rozkazem otrzymanym od dowódców jednostek biorących udział w operacji cały sprzęt wojskowy bez białych pasków miał zostać poddany „neutralizacji” bez ostrzału, ale w przypadku oporu miał zostać zniszczy bez ostrzeżenia

Operacja nazywała się „Dunaj”. O godzinie 22:15 20 sierpnia żołnierze otrzymali sygnał „Wełtawa-666”, który poinformował o rozpoczęciu operacji

O drugiej w nocy 21 sierpnia jednostki 7. Dywizji Powietrznodesantowej wylądowały na lotnisku Praga-Ruzyně i zablokowali główne obiekty, po czym zaczęły lądować radzieckie samoloty transportowe An-12 z oddziałami desantowymi i sprzętem wojskowym

Świadkowie twierdzą, że przejęcie lotniska zostało przeprowadzone przy użyciu podstępnego manewru: radziecki samolot pasażerski zbliżający się do lotniska zażądał awaryjnego lądowania z powodu rzekomych uszkodzeń na pokładzie

Czechosłowackiej armii nakazano nie opierać się

Ale w Pradze i innych miastach protestujący obywatele próbowali utrudniać ruch żołnierzy i sprzętu. Aktywiści zmienili znaki drogowe i tablice z nazwami ulic, a wszystkie mapy w sklepach były ukryte

Ponadto mieszkańcy miast odmówili żołnierzom radzieckim żywności, wody i zaopatrzenia ich w paliwo. Wielu wyszło na ulice: próbowali wyjaśnić żołnierzom istotę tego, co działo się w Czechosłowacji i zażądali powrotu wojsk radzieckich do domu

Według współczesnych danych podczas inwazji zginęło 108 osób, a ponad 500 obywateli Czechosłowacji zostało rannych

Największa liczba ofiar wśród ludności cywilnej miała miejsce w Pradze w pobliżu siedziby Czeskiego Radia. Świadkowie poinformowali również, że żołnierze radzieccy strzelali do tłumu mieszkańców Pragi na Placu Wacława: kilka osób zostało zabitych i rannych

Najbardziej znanymi ofiarami sowieckiej okupacji w Czechach są studenci Jan Palach i Jan Zajíc. W 1969 r. dokonali samospalenia w proteście przeciwko wkroczeniu wojsk radzieckich do kraju

Największy kontyngent wojsk w Czechosłowacji wysłał ZSRR – 18 dywizji pancerno-motorowych, czołgów i powietrznodesantowych, 22 pułki lotnictwa i helikopterów.