Autor: Jerzy Rudnicki

Nowa „podwójna tożsamość”?

Od momentu uzyskania przez Ukrainę niepodległości w środowisku ukraińskich humanistów ukształtowały się dwa podejścia do problemu dziedzictwa historycznego, nazwijmy je „kozacki” (a raczej „kozacko-chłopski”, czyli „narodowy”) i „szlachecki”. Choć żeby być w zgodzie z prawdą to na początku lat 90. ubiegłego wieku pochylono się nad kwestią dziedzictwa Wielkiego Księstwa Litewskiego i Rzeczypospolitej. Tradycja „narodowa” zaś zaczęła się kształtować już u zarania XIX wieku, przez dziesięciolecia ulegając modyfikacji w zależności od koniunktury politycznej. Po trwających prawie ćwierćwiecze dyskusjach między przedstawicielami obu nurtów, na konferencjach naukowych czy w mediach, historycy zgodzili się, że obie tradycje nie tylko współistnieją, lecz także wzajemnie...

czytaj więcej

Za kulisami chrztu Rusi

Jestem przekonany, że gdyby książę Włodzimierz I Wielki nie pokłócił się z chrześcijańską Europą, Ruś jeszcze przez jakiś czas byłaby krajem pogańskim, a potem zniknęłaby z mapy świata. Prawdopodobieństwo, że podzieliłaby los, jaki spotkał kilka stuleci później (pod koniec XII i na początku XIII w.) księstwa Słowian połabskich i pomorskich, wydaje się, istniało. Obchody chrztu Rusi zawsze mi jakoś umykają. Być może dlatego, że uroczystości te zostały wznowione − jeżeli ktoś zapomniał − przez środowiska prorosyjskie na czele z Dmytrem Tabacznikiem w 2007 roku, kiedy Ukraina aktywnie przymierzała się do członkostwa w NATO i ktoś musiał ożywić moskiewski mit...

czytaj więcej

Bez kompromisu. Spór wokół budowy pomnika Paderewskiego

W Żytomierzu mało kto wie, że Ignacy Jan Paderewski ma swoją gwiazdę w hollywoodzkiej Alei Gwiazd, że był premierem i ministrem spraw zagranicznych Drugiej Rzeczypospolitej i że przyczynił się do tego, iż miliony mieszkańców zachodniej Ukrainy zostało uratowanych przed stalinowskim ludobójstwem w latach 1932-1937. W Żytomierzu zawieszono budowę pomnika światowej sławy polskiego pianisty, wirtuoza i kompozytora, polityka i męża stanu Ignacego Jana Paderewskiego (1860–1941). Jak się okazało, mieszkańcy miasta są podzieleni w tej sprawie. Bo choć ani społeczność ukraińska, ani polska niby nie mają nic przeciwko powstaniu monumentu, obie strony różnią się w wielu kwestiach. Budowa pomnika Paderewskiego trwała...

czytaj więcej